"Από Τόπο σε Τόπο" στον Δήμο Φιλιατών (+ΒΙΝΤΕΟ)

"Από Τόπο σε Τόπο" στον Δήμο Φιλιατών (+ΒΙΝΤΕΟ)

Ένα ολοκληρωμένο οδοιπορικό στον ακριτικό Δήμο Φιλιατών Θεσπρωτίας παρουσίασε η εκπομπή «Από Τόπο σε Τόπο» του Καναλιού της Βουλής (18/01/2026), αναδεικνύοντας τη φυσική ομορφιά, την ιστορική διαδρομή και τον ζωντανό πολιτισμό της περιοχής. 

Η αφήγηση τοποθετεί τον Δήμο Φιλιατών ως τον μεγαλύτερο σε έκταση δήμο της Θεσπρωτίας, ανάμεσα στον Καλαμά, τη Μουργκάνα και τα ελληνοαλβανικά σύνορα, με εικόνες που «δένουν» το άγριο τοπίο με τα πέτρινα σημάδια της παράδοσης: γεφύρια, λιθόστρωτα, βρύσες και οικισμούς με έντονο αρχιτεκτονικό αποτύπωμα.

Σημαντικό μέρος του επεισοδίου αφιερώνεται στη Σαγιάδα, το επίνειο του δήμου, όπου η θάλασσα και η αλιεία παρουσιάζονται ως στοιχείο ταυτότητας. Η εκπομπή αναφέρεται και στις ιχθυοκαλλιέργειες που εκτείνονται από την περιοχή έως τα σύνορα με την Αλβανία, ενώ η διαδρομή επιστρέφει στην «Παλιά Σαγιάδα», έναν ιστορικό οικισμό που σήμερα δεν κατοικείται, καθώς –όπως σημειώνεται– πυρπολήθηκε στις 23 Αυγούστου 1943 και εγκαταλείφθηκε σταδιακά. Μέσα από μαρτυρίες, προβάλλεται επίσης η παλαιότερη εμπορική σημασία της περιοχής και η θέση της ως «διέξοδος» προς τον έξω κόσμο.

Στους Φιλιάτες, η κάμερα στέκεται στην κεντρική πλατεία και στο Δημαρχείο, που στεγάζεται σε διώροφο νεοκλασικό κτίριο δίπλα στον πυρήνα της πόλης, ενώ αναδεικνύονται τα στενά, η ρυμοτομία και οι γειτονιές με τα αρχοντικά – με χαρακτηριστική αναφορά στον Βλάχομαχαλά. 

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο Κέντρο Ιστορικών Μελετών Θεσπρωτίας (ΚΙΜΕΘΕ), το οποίο παρουσιάζεται ως σημείο τεκμηρίωσης και ανάδειξης της ιστορικής μνήμης, με σημαντικό αρχειακό υλικό. Στο θρησκευτικό σκέλος, αναδεικνύεται ο Ιερός Ναός Αγίας Τριάδας, πολιούχος των Φιλιατών, ως κέντρο της θρησκευτικής ζωής, με έμφαση στο ηπειρώτικο ύφος και την πετρόκτιστη μορφή του.

Το οδοιπορικό συνεχίζει με στάσεις σε χωριά της περιοχής, καταγράφοντας αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες και λαογραφικές αναφορές. Ενδεικτικά, γίνεται αναφορά στο Φοινίκι και στο λαογραφικό μουσείο του, όπου εκτίθενται έγγραφα και αντικείμενα της καθημερινότητας, φωτίζοντας το «χθες» μέσα από τεκμήρια και μνήμες των κατοίκων.

Στο φυσικό περιβάλλον, η εκπομπή περνά από τον ποταμό Καλαμά (Θύαμι), υπογραμμίζοντας τον ρόλο του ως σημαντικού υγροτόπου, και αναφέρεται στο αρδευτικό φράγμα Ραγίου, που –όπως σημειώνεται– κατασκευάστηκε το 1960 για την άρδευση, σε συνδυασμό με μικρό υδροηλεκτρικό έργο.

Κορύφωση του επεισοδίου αποτελεί το αφιέρωμα στην Κυρά Βασιλική, στη γενέτειρά της το Πλαίσιο. Η αφήγηση αποτυπώνει την παρουσία της στην αυλή του Αλή Πασά, τονίζοντας ότι δεν εξισλαμίστηκε ποτέ και πως η επιρροή της λειτούργησε –όπως αναφέρεται– ευεργετικά για τον ελληνισμό, καθώς αξιοποίησε τη θέση της για την προστασία χριστιανών. Γίνεται ειδική αναφορά στο ότι πέτυχε ακόμη και τη δημιουργία παρεκκλησίου στο χαρέμι με τακτικό ιερέα, ενώ παρατίθεται και το ιστορικό πλαίσιο των τελευταίων στιγμών του Αλή Πασά (Δεκέμβριος 1821) και η δραματική εντολή να θανατωθεί η Βασιλική ώστε να μην αιχμαλωτιστεί, χωρίς τελικά να εκτελεστεί.

Το μουσικό σκέλος πλαισιώνει το οδοιπορικό με παραδοσιακά τραγούδια και συμμετοχές, δίνοντας στην εκπομπή τον χαρακτήρα μιας τηλεοπτικής «κατάθεσης» μνήμης και ταυτότητας για τον τόπο.