Results for ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Ηγουμενίτσα: Διατηρητέο μνημείο της φύσης ο Πλάτανος του Πατροκοσμά στο Μαργαρίτι

thespro.gr Κυριακή, Φεβρουαρίου 01, 2026

Ηγουμενίτσα: Διατηρητέο μνημείο της φύσης ο Πλάτανος του Πατροκοσμά στο Μαργαρίτι

Στον χαρακτηρισμό του υπεραιωνόβιου πλατάνου της Δημοτικής Κοινότητας Μαργαριτίου ως Διατηρητέου Μνημείου της Φύσης προχώρησε ο Δήμος Ηγουμενίτσας, αναγνωρίζοντας τη μοναδική περιβαλλοντική, ιστορική και πολιτισμική αξία ενός δέντρου που εδώ και αιώνες αποτελεί σημείο αναφοράς για την τοπική κοινωνία. Ο πλάτανος, γνωστός και ως «Πλάτανος του Πατροκοσμά», δεν αποτελεί μόνο ένα εντυπωσιακό φυσικό στοιχείο του οικισμού, αλλά και έναν ζωντανό φορέα μνήμης και ταυτότητας.

Σύμφωνα με τη σχετική ειδική περιβαλλοντική μελέτη, ο πλάτανος του Μαργαριτίου συνδέεται άμεσα με την ιστορική παρουσία του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, ο οποίος φέρεται να επισκέφθηκε την περιοχή. Η σύνδεση αυτή προσδίδει στο δέντρο ιδιαίτερη θρησκευτική και κοινωνική σημασία, ενισχύοντας τον ρόλο του ως πολιτισμικό μνημείο και όχι μόνο ως στοιχείο φυσικού κάλλους. Η μακρόχρονη ύπαρξή του, σε συνδυασμό με τη σύνδεσή του με σημαντικά γεγονότα της τοπικής ιστορίας, τον καθιστά κρίσιμο στοιχείο της συλλογικής μνήμης και του πολιτισμικού αποθέματος της περιοχής.

Ένα φυσικό μνημείο στην καρδιά του οικισμού

Η Δημοτική Κοινότητα Μαργαριτίου βρίσκεται σε απόσταση περίπου 22 χιλιομέτρων, σε ευθεία γραμμή, από την έδρα του Δήμου Ηγουμενίτσας, με τον πλάτανο να δεσπόζει στην κεντρική πλατεία του οικισμού. Η προνομιακή αυτή θέση ενισχύει τη συμβολική και κοινωνική του αξία, καθώς η πλατεία λειτουργεί διαχρονικά ως χώρος συνάντησης, δημόσιου διαλόγου και πολιτιστικών εκδηλώσεων. Η παρουσία του πλατάνου στο κέντρο της καθημερινής ζωής των κατοίκων τον μετατρέπει σε σύμβολο συνέχειας, αλληλεπίδρασης και συνύπαρξης φύσης και ανθρώπινης ιστορίας.

Οι εντυπωσιακές διαστάσεις του δέντρου και η ανθεκτικότητά του στον χρόνο αντικατοπτρίζουν τη διάρκεια και τη δύναμη των τοπικών κοινοτήτων, οι οποίες αναπτύχθηκαν γύρω από φυσικά σημεία αναφοράς. Για τους επισκέπτες, ο πλάτανος λειτουργεί ως πόλος έλξης και αυθεντικό στοιχείο γνωριμίας με τον τόπο, προσφέροντας μια εμπειρία που συνδέει το τοπίο με την ιστορία και την τοπική παράδοση.

Προστασία, ανάδειξη και περιβαλλοντική εκπαίδευση

Η θεσμική κατοχύρωση του πλατάνου ως Διατηρητέου Μνημείου της Φύσης συνοδεύεται από τη θέσπιση ενός κατάλληλου πλαισίου διαχείρισης, με στόχο την ουσιαστική προστασία του δέντρου και του περιβάλλοντος χώρου του. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην αποφυγή ενδεχόμενων επιβλαβών επεμβάσεων στον κορμό, το ριζικό σύστημα και την κόμη του, καθώς και στη διατήρηση της υδρολογικής ισορροπίας και της περιβάλλουσας ζώνης προστασίας, παράγοντες κρίσιμους για τη μακροχρόνια επιβίωσή του.

Παράλληλα, προβλέπεται η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης του πλατάνου, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο, καθώς και η ανάπλαση και αναβάθμιση του περιβάλλοντος χώρου. Μέσα από την προστασία αυτή, καθίσταται δυνατή η συλλογή πολύτιμων δεδομένων για την εξέλιξη της βιοποικιλότητας σε ένα ευαίσθητο οικοσύστημα, ενώ ενισχύεται και η περιβαλλοντική συνείδηση της τοπικής κοινωνίας. Ο πλάτανος μετατρέπεται έτσι σε παιδαγωγικό και επιστημονικό πόρο, προσφέροντας ευκαιρίες για περιβαλλοντικές και εκπαιδευτικές δράσεις.

Ο πλάτανος ως σύμβολο φύσης και πολιτισμού

Ο πλάτανος, ως δασικό είδος, κατέχει ιδιαίτερη θέση στην ελληνική παράδοση και συνδέεται διαχρονικά με την κοινωνική και πολιτισμική ζωή των κοινοτήτων. Πολλά μεγάλα και μακρόβια πλατάνια έχουν χαρακτηριστεί Μνημεία της Φύσης, λόγω της οικολογικής, ιστορικής και αισθητικής τους αξίας. Εμβληματικά παραδείγματα αποτελούν ο πλάτανος του Ιπποκράτη στην Κω και ο πλάτανος δίπλα στο ιστορικό γεφύρι της Άρτας, τα οποία, όπως και ο πλάτανος του Μαργαριτίου, λειτουργούν ως ζωντανές γέφυρες ανάμεσα στο φυσικό περιβάλλον και την ανθρώπινη ιστορία.

Η σημασία του πλατάνου αποτυπώνεται ακόμη και στην ελληνική μυθολογία. Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση, η Πλάτανος ήταν κόρη του Ποσειδώνα και αδελφή των γιγάντων Αλωαδών. Από τον πατέρα της κληρονόμησε την αγάπη για το υγρό στοιχείο, γεγονός που εξηγεί τη στενή σχέση του δέντρου με το νερό, ενώ από τους αδελφούς της το επιβλητικό του ανάστημα. Όταν εκείνοι χάθηκαν νέοι, η Πλάτανος, συντετριμμένη από τη θλίψη, μεταμορφώθηκε στο δέντρο που φέρει το όνομά της, συνδέοντας για πάντα τη φύση με το ανθρώπινο συναίσθημα και τη μνήμη.

Ο χαρακτηρισμός του πλατάνου του Μαργαριτίου ως Διατηρητέου Μνημείου της Φύσης αναδεικνύει αυτή ακριβώς τη διαχρονική σχέση φύσης και πολιτισμού, ενισχύοντας τη θέση του ως σημείο αναφοράς για την τοπική κοινωνία και ως πολύτιμο πόρο για τους επισκέπτες που αναζητούν αυθεντικές εμπειρίες πολιτιστικού και φυσιολατρικού ενδιαφέροντος στον Δήμο Ηγουμενίτσας.

Αποχαιρετισμός στον στρατηγό Βασίλη Τζίγκο, Δήμαρχο Φιλιατών

thespro.gr Παρασκευή, Ιανουαρίου 30, 2026

Αποχαιρετισμός στον στρατηγό Βασίλη Τζίγκο, Δήμαρχο Φιλιατών

Με βαθιά οδύνη η κοινωνία της Θεσπρωτίας αποχαιρετά τον Βασίλη Τζίγκο, έναν άνθρωπο που υπηρέτησε την πατρίδα και τον τόπο του με καρδιά και ψυχή. Ο εκλιπών διετέλεσε Δήμαρχος Φιλιατών από το 2024 εώς σήμερα, ενώ προηγουμένως είχε μια μακρά και ένδοξη πορεία στην Ελληνική Αστυνομία φτάνοντας στις ανώτατες βαθμίδες της ιεραρχίας.

Η είδηση του θανάτου του σκόρπισε θλίψη σε όλους μας. Ως δημοσιογράφος που είχα την τιμή να τον γνωρίσω προσωπικά, νιώθω την ανάγκη να γράψω αυτό τα άρθρο σε πρώτο πρόσωπο, αποτυπώνοντας τόσο την επαγγελματική όσο και την ανθρώπινη διαδρομή του Βασίλη Τζίγκου.

Από την Πόβλα στην κορυφή της ΕΛ.ΑΣ.

Ο Βασίλης Τζίγκος γεννήθηκε στο μικρό χωριό Αμπελώνας (Πόβλα) Φιλιατών Θεσπρωτίας, εκεί όπου έμαθε τις πρώτες αξίες της ζωής. Ολοκλήρωσε το Δημοτικό στο χωριό του και αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Φιλιατών. Οι ρίζες του στην ακριτική αυτή γωνιά της πατρίδας μας σημάδεψαν τον χαρακτήρα του: αγάπη για τον τόπο, ταπεινότητα και διάθεση προσφοράς.

Η θέλησή του να υπηρετήσει την πατρίδα εκδηλώθηκε νωρίς.

Υπηρέτησε τη στρατιωτική θητεία του ως έφεδρος ανθυπολοχαγός, δείχνοντας από νεαρή ηλικία πειθαρχία και ηγετικές ικανότητες.

Το 1980 έκανε το μεγάλο βήμα και κατατάχθηκε στην Ελληνική Αστυνομία, στο Σώμα της τότε Αστυνομίας Πόλεων.

Ως νεαρός αστυνομικός υπηρέτησε αρχικά σε μάχιμες υπηρεσίες της Αθήνας, όπως στο Δ’ Αστυνομικό Τμήμα Αθηνών, στην Υποδιεύθυνση Τροχαίας Αθηνών και στην Τροχαία Καισαριανής. Δεν δίστασε να εργαστεί σκληρά στους δρόμους της πρωτεύουσας, κερδίζοντας πολύτιμες εμπειρίες και την εκτίμηση συναδέλφων και πολιτών.

Η δίψα του για γνώση και εξέλιξη τον οδήγησε να δώσει εξετάσεις το 1983, οπότε εισήχθη στη Σχολή Αρχιφυλάκων. Μετά την αποφοίτησή του, υπηρέτησε στις Μονάδες Αποκατάστασης Τάξης (ΜΑΤ) καθώς και στην Υπηρεσία Προστασίας Επισήμων Προσώπων, φρουρώντας με υπευθυνότητα υψηλά πρόσωπα. Το 1986, επιδεικνύοντας ξανά αφοσίωση, πέτυχε την εισαγωγή του στη Σχολή Αξιωματικών της Ελληνικής Αστυνομίας.

Αποφοίτησε το 1989 και στη συνέχεια ανέλαβε καθήκοντα αξιωματικού σε υπηρεσίες της Αστυνομικής Διεύθυνσης Θεσπρωτίας, καθώς και της Α.Δ. Κέρκυρας. Η επιστροφή του στη γενέτειρά του ως αξιωματικός δεν ήταν απλώς μια μετάθεση αλλά ένα ανεκτίμητο δώρο για την τοπική κοινωνία, που κέρδισε πίσω ένα δικό της παιδί σε θέση ευθύνης.

Ο Βασίλης υπήρξε αφοσιωμένος μαθητής του επαγγέλματός του. Δεν επαναπαύθηκε ποτέ. Εκπαιδεύτηκε διαρκώς, ακόμη και στο εξωτερικό. Το 2001 βρέθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής για ειδίκευση στη Διαχείριση Κρίσεων Ομηρίας, ενώ το 2003 εκπαιδεύτηκε σε ζητήματα Περιπολίας Συνόρων. Ήταν ανήσυχο πνεύμα. Παρακολουθούσε σεμινάρια και ενημερωνόταν πάνω σε κάθε θέμα αστυνομικού ενδιαφέροντος.

Η επαγγελματική ανέλιξη του Βασίλη Τζίγκου στην ΕΛ.ΑΣ. υπήρξε σταθερά ανοδική, αντανακλώντας το κύρος και τις ικανότητές του. Το 2011 προήχθη σε βαθμό Αστυνομικού Διευθυντή και τοποθετήθηκε στη Διεύθυνση Τροχαίας Αττικής, αναλαμβάνοντας σημαντικές ευθύνες στη μεγαλύτερη αστυνομική διεύθυνση της χώρας. Δεν πέρασαν παρά δύο χρόνια όταν, χάρη στις ηγετικές του αρετές, κλήθηκε να υπηρετήσει ως Βοηθός του Γενικού Αστυνομικού Διευθυντή Αττικής – ουσιαστικά το δεξί χέρι του επικεφαλής της ΕΛ.ΑΣ. στην πρωτεύουσα.

Το 2014 έφτασε στο βαθμό του Ταξιάρχου και ανέλαβε μια θέση ορόσημο, αφού έγινε Διοικητής της Άμεσης Δράσης Αττικής, της υπηρεσίας άμεσης επέμβασης που αποτελεί την αιχμή του δόρατος στην αστυνόμευση της Αθήνας. Η θητεία του ως Διοικητής της Άμεσης Δράσης υπήρξε «σημείο αναφοράς» για το Σώμα, σε μια δύσκολη περίοδο όπου οι ελλείψεις προσωπικού και μέσων δοκίμαζαν τις αντοχές της υπηρεσίας. Οι συνάδελφοί του μνημονεύουν μέχρι σήμερα πως ο Τζίγκος ήταν από τους ελάχιστους ηγήτορες που κατάφερναν, με πείσμα και ευρηματικότητα, να κρατούν την υπηρεσία όρθια και αποτελεσματική παρά τις αντιξοότητες.

Το 2016 πήρε τον βαθμό του Υποστρατήγου και τοποθετήθηκε στο Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας ως Προϊστάμενος των Κλάδων Τάξης, αναλαμβάνοντας πανελλαδικά την εποπτεία των υπηρεσιών που σχετίζονται με την τήρηση της δημόσιας τάξης. Έχοντας πλέον διανύσει μια πορεία σχεδόν τεσσάρων δεκαετιών, έφτασε στη στιγμή της αποστρατείας του το 2017. Κρίθηκε ευδοκίμως τερματίσας την υπηρεσιακή του σταδιοδρομία και του απονεμήθηκε ο βαθμός του Αντιστράτηγου ε.α. (αντιστρατήγου εκτός οργανικών θέσεων). Ουσιαστικά, έφυγε από την ΕΛ.ΑΣ. με το υψηλότερο δυνατό αξίωμα, κουβαλώντας μαζί του μια παρακαταθήκη ήθους και αποτελεσματικότητας.

Η προσφορά του στην Αστυνομία ήταν τόσο γνωστή όσο και αναγνωρισμένη από όλους μας. Δεν είναι τυχαίο ότι στις αρχές του 2017, λίγο μετά την αποστρατεία του, η Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Θεσπρωτίας τον τίμησε με βραβείο, σε εκδήλωση όπου σύσσωμοι οι συνάδελφοί του χειροκρότησαν συγκινημένοι. Θυμάμαι τον Βασίλη, εμφανώς σεμνό όπως πάντα, να παραλαμβάνει το βραβείο από τον πρόεδρο της Ένωσης, Βασίλη Νάκο, και να λέει πως «η μεγαλύτερη τιμή είναι ότι υπηρέτησα δίπλα σας». Η βράβευση αυτή ήταν απολύτως δίκαιη, καθώς ο Βασίλης Τζίγκος είχε βάλει τη δική του «πινελιά στη διαμόρφωση μιας Αστυνομίας με κύρος». Για πολλά χρόνια υπηρέτησε στην Αστυνομική Διεύθυνση Θεσπρωτίας, δίπλα στους πολίτες της ιδιαίτερής του πατρίδας, και η προσφορά του είχε έντονα ηθικά χαρακτηριστικά. Ήταν ένας αξιωματικός που ενέπνεε εμπιστοσύνη, δίκαιος και ανθρώπινος μαζί – ένας πραγματικός υπηρέτης του καθήκοντος.

Ο στρατηγός που έγινε δήμαρχος

Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση της Αστυνομίας, ο Βασίλης δεν έμεινε αδρανής. Το 2018 ανέλαβε θέση Συμβούλου Ασφαλείας στην Τράπεζα της Ελλάδος, όπου μέχρι το 2022 πρόσφερε τις πολύτιμες γνώσεις του για την προστασία ενός κομβικού θεσμού της χώρας. Ωστόσο, βαθιά μέσα του τον καλούσε πάντα η Ήπειρος. «Θέλω να δώσω πίσω στον τόπο που με γέννησε», μου είχε εκμυστηρευτεί κάποτε. Δεν ήταν λόγια του αέρα αλλά ήταν το πιστεύω του.

Έτσι, στις αυτοδιοικητικές εκλογές του Οκτωβρίου 2023 αποφάσισε να θέσει υποψηφιότητα για Δήμαρχος στον αγαπημένο του Δήμο Φιλιατών.

Δεν ήταν επαγγελματίας πολιτικός. Ήταν ένας άνθρωπος με φρέσκια αντίληψη και τεράστια διοικητική εμπειρία, που ήθελε να βοηθήσει τον τόπο του.

Από την αρχή της προεκλογικής περιόδου δήλωνε ξεκάθαρα και σε όλους τους τόνους πως κατεβαίνει υποψήφιος «με μοναδικό σκοπό να προσφέρω στον τόπο που γεννήθηκα και μεγάλωσα».

Αυτός ο ειλικρινής στόχος συγκίνησε τους συμπολίτες του. Στις εκλογές της 8ης Οκτωβρίου 2023, οι Φιλιατιώτες τον αγκάλιασαν με την ψήφο τους. Ο συνδυασμός του “Σύγχρονος Δήμος – Όραμα, Συνεργασία, Ανάπτυξη” επικράτησε καθαρά. Ο Βασίλης Τζίγκος έλαβε το 53,19% των ψήφων.

Ήταν μια νίκη της ελπίδας και της ενότητας, καθώς ακόμη και ο αντίπαλός του έσπευσε να τον συγχαρεί για το αποτέλεσμα.

Την 1η Ιανουαρίου 2024 ανέλαβε επίσημα τα καθήκοντά του ως Δήμαρχος. Θυμάμαι την ημέρα της ορκωμοσίας του, με χαμόγελο, έδωσε τον όρκο υπηρετώντας πλέον τον τόπο του από ένα νέο μετερίζι. Για όσους τον γνωρίζαμε, δεν ήταν “άλλος ένας πολιτικός”. Ήταν ο “στρατηγός μας” που γύρισε σπίτι.

Η τοπική κοινωνία είχε εναποθέσει πολλές ελπίδες στο πρόσωπό του, και εκείνος ρίχτηκε με ζήλο στη δουλειά, επιστρατεύοντας την εμπειρία δεκαετιών στη διοίκηση και στη διαχείριση κρίσεων.

Ως Δήμαρχος Φιλιατών, ο Βασίλης Τζίγκος εργάστηκε ακούραστα για την ανάπτυξη και την ευημερία του τόπου.

Έθεσε από την αρχή σαφείς προτεραιότητες: την αξιοποίηση κάθε ευκαιρίας από ευρωπαϊκά και εθνικά προγράμματα, την υλοποίηση αναγκαίων υποδομών (όπως καλύτερους δρόμους που θα ενώσουν τους Φιλιάτες με την Ηγουμενίτσα, τη Σαγιάδα και την Εγνατία), την ανάδειξη του πλούσιου φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος της περιοχής. Οραματιζόταν έναν σύγχρονο δήμο που θα κρατήσει τη νεολαία του, δίνοντας κίνητρα εγκατάστασης νέων ανθρώπων και ενισχύοντας τον τουρισμό, τον πολιτισμό, την τοπική παραγωγή. Κάθε φορά που μιλούσε για αυτά, τα μάτια του έλαμπαν και ήταν σαν να έκανε ξανά όνειρα για τον τόπο του σαν νεαρό παιδί.

Πολύ σύντομα όμως, βρέθηκε αντιμέτωπος με δύσκολες πραγματικότητες. Η αποψίλωση των κρατικών δομών στη μεθόριο είχε φέρει τους Φιλιάτες μπροστά σε προκλήσεις επιβίωσης. Ο Βασίλης πρωτοστάτησε στον αγώνα να μην κλείσει το ιστορικό 628 Τάγμα Πεζικού στους Φιλιάτες. Δεν δίστασε να υψώσει φωνή διαμαρτυρίας προς την Πολιτεία, τονίζοντας πόσο ζωτικής σημασίας είναι η διατήρηση του στρατού σε αυτή την ακριτική γωνιά. «Αν κλείσει το στρατόπεδο, τελειώνει η περιοχή» δήλωσε με πόνο και αγανάκτηση, υπογραμμίζοντας ότι το τάγμα ήταν η τελευταία ουσιαστική παρουσία του κράτους στους Φιλιάτες και πως όλα τα άλλα είχαν φύγει. Σε συνεδριάσεις και ψηφίσματα, με επιχειρήματα και στοιχεία (όπως το δραματικό δημογραφικό: 129 θάνατοι έναντι μόλις 35 γεννήσεων το 2024), ο Βασίλης έδωσε μάχη για να αφυπνίσει συνειδήσεις. Ήταν συγκλονιστικό να τον ακούς να μιλάει ως Θεσπρωτός που βλέπει τον τόπο του να μαραζώνει και κάνει τα αδύνατα δυνατά για να τον σώσει. Τελικά, παρότι οι αποφάσεις για τα στρατόπεδα υπερέβαιναν τις δυνατότητες ενός δημάρχου, εκείνος κατάφερε τουλάχιστον να ακουστεί η φωνή της τοπικής κοινωνίας πανελλαδικά.

Δεν ήταν όμως μόνο τα μεγάλα ζητήματα. Ο Βασίλης Τζίγκος ασχολήθηκε και με καθημερινά προβλήματα των δημοτών, πάντα με διάθεση συνεννόησης και πραότητα. Ήταν ένας δήμαρχος ευγενής και χαμηλών τόνων, που άκουγε με προσοχή τον κάθε πολίτη. Δεν είχε έπαρση, ούτε κρατούσε αποστάσεις παρά το αξίωμά του και παρέμενε «ο δικός μας Βασίλης». Σε συνεδριάσεις και συναντήσεις, μιλούσε λίγο αλλά σταράτα. Χαρακτηριστική θα μείνει μια πρόσφατη φράση του, γεμάτη πικρό χιούμορ, όταν τον ρωτήσαμε για τις υπηρεσίες που κλείνουν στην περιοχή: «Ρωτήστε με καλύτερα τι μένει ανοιχτό…» είπε, συνοψίζοντας σε μία ατάκα την εγκατάλειψη που βιώνει η μεθόριος. Λόγια απλά, που όμως φανέρωναν την αγωνία και την αγάπη του για τον τόπο.

Σε μια εποχή που πολλοί πολιτικοί υπόσχονται περισσότερα απ’ όσα μπορούν να κάνουν, ο Βασίλης ξεχώριζε γιατί έφερνε αποτέλεσμα χωρίς τυμπανοκρουσίες. Υλοποίησε έργα υποδομής, έτρεξε θέματα για χρηματοδοτήσεις, συνεργάστηκε άψογα με την Περιφέρεια και με γειτονικούς δήμους για το κοινό καλό. Η πόρτα του γραφείου του στο Δημαρχείο ήταν πάντα ανοιχτή και δεν είναι σχήμα λόγου.

Αυτός ήταν ο Βασίλης Τζίγκος: ένας ηγέτης με καρδιά, που ήξερε να διοικεί χωρίς να αποξενώνεται.

Μια ξεχωριστή ανθρώπινη παρουσία

Πέρα από τα αξιώματα και τους τίτλους, ο Βασίλης ήταν σύζυγος, πατέρας και φίλος. Ήταν παντρεμένος με την εκπαιδευτικό Καλλιρρόη Ζώγα, μια γυναίκα που στάθηκε διακριτικά δίπλα του σε όλη του την πορεία. Μαζί απέκτησαν δύο παιδιά, στα οποία είχε απεριόριστη αδυναμία: τον Θανάση και τη Δήμητρα. Ο Θανάσης, οικονομολόγος στο επάγγελμα, και η Δήμητρα, παιδαγωγός προσχολικής αγωγής, μεγάλωσαν με τις αρχές που τους μετέδωσε ο πατέρας τους.

Ως άνθρωπος, ο Βασίλης Τζίγκος συνδύαζε αρετές σπάνιες. Ήταν ακέραιος και πειθαρχημένος από τη στρατιωτική/αστυνομική του παιδεία, αλλά και συμπονετικός και κοινωνικός από την ηπειρώτικη καρδιά του. Όσοι συνεργάστηκαν μαζί του, είτε στην Αστυνομία, είτε στον Δήμο, μιλούν για έναν ηγέτη δίκαιο, που δεν ύψωνε ποτέ τον τόνο χωρίς λόγο, που εμψύχωνε τους υφισταμένους του και αναλάμβανε ο ίδιος την ευθύνη στα δύσκολα.

Στην τοπική κοινωνία των Φιλιατών ήταν αγαπητός πολύ πριν γίνει δήμαρχος: οι παλιοί θυμούνται ακόμη τον νεαρό Βασίλη να βοηθά εθελοντικά στις εκδηλώσεις, να συμμετέχει σε φιλανθρωπικές προσπάθειες, να νοιάζεται για τον διπλανό. Ακόμα και όταν υπηρετούσε μακριά στην Αθήνα, δεν ξέχασε το χωριό και την πόλη του. «Τι χρειάζεστε;» ρώταγε τον πρόεδρο της κοινότητας στη Πόβλα κάθε τόσο, και κανόνιζε να σταλούν υλικά ή να λυθούν προβλήματα μέσω γνωριμιών.

Σεμνότητα. Αν έπρεπε να συνοψίσω τον χαρακτήρα του Βασίλη σε μια λέξη, αυτή θα ήταν. Παρά τα αξιώματα του Αντιστράτηγου, παρά τη δημαρχιακή του θέση, ποτέ δεν τον είδαμε να φέρεται αλαζονικά. Πάντα μετρημένος, πάντα πρόθυμος να ακούσει πριν μιλήσει. Είχε έναν ήρεμο, καταδεκτικό τρόπο να κερδίζει τον σεβασμό. Προσωπικά, ως δημοσιογράφος, τον ένιωθα περισσότερο ως πηγή καθαρής πληροφορίας παρά ως “είδηση”. Τόσο διαφανής ήταν στις πράξεις του. Δεν κυνήγησε ποτέ την αυτοπροβολή· αντιθέτως, συχνά απέδιδε τα εύσημα στους συνεργάτες και στους συνδημότες του.

Σήμερα, γράφοντας αυτές τις γραμμές, αισθάνομαι ένα βάρος στο στήθος. Είναι δύσκολο να αποχαιρετάς έναν άνθρωπο με τον οποίο μοιράστηκες στιγμές, συνεντεύξεις, χαμόγελα και αγωνίες για τον τόπο, αλλά και προσωπικά ζητήματα.

Ο Βασίλης Τζίγκος δεν ήταν απλώς μια εξέχουσα προσωπικότητα της Θεσπρωτίας, ήταν ένας δικός μας άνθρωπος. Η απουσία του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στον Δήμο Φιλιατών, στην τοπική αυτοδιοίκηση, μα πάνω απ’ όλα στις καρδιές μας.

Ο Βασίλης υπηρέτησε την πατρίδα ως ένστολος με αφοσίωση και ανδρεία.

Υπηρέτησε την κοινωνία ως δήμαρχος με διορατικότητα και δικαιοσύνη.

Και υπηρέτησε την οικογένεια και τους φίλους του ως ένας ζεστός, δοτικός άνθρωπος.

Δεν θα ξεχάσουμε το χαμόγελό του, την ευγένειά του, το παράδειγμα που μας έδωσε.

Είναι χρέος μας να συνεχίσουμε το έργο και το όραμά του για έναν καλύτερο Δήμο Φιλιατών. Αυτό θα είναι το καλύτερο μνημόσυνο στην μνήμη του.

Προσωπικά, νιώθω ευγνώμων που γνώρισα τον Βασίλη Τζίγκο. Έμαθα από αυτόν τι σημαίνει να υπηρετείς με ήθος, να ηγείσαι με ταπεινότητα και να αγαπάς τον τόπο σου ανιδιοτελώς.

Καλό ταξίδι, στρατηγέ... Καλό ταξίδι, αγαπημένε μας δήμαρχε, φίλε Βασίλη.

Θα σε θυμάμαι πάντα με σεβασμό και αγάπη.

Βαγγέλης Αναστασίου – Δημοσιογράφος, ΄

εφημερίδα «ΤΙΤΑΝΗ» Θεσπρωτίας και thespro.gr

Σαν σήμερα 29.01.1993 εκοιμήθη ο Μητροπολίτης Παραμυθιάς Κυρός Παύλος

thespro.gr Πέμπτη, Ιανουαρίου 29, 2026

Σαν σήμερα 29.01.1993 εκοιμήθη ο Μητροπολίτης Παραμυθιάς Κυρός Παύλος

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Παραμυθίας Κυρός Παύλος κατά κόσμον Γεώργιος Καρβέλης, βρέθηκε στην Ιερή Μητροπολη Παραμυθιάς όπου και λειτούργησε ως ποιμενάρχης από τις 18 Δεκεμβρίου 1968 μέχρι και τις 13 Ιουλίου 1974, όπου και κηρύχθηκε έκπτωτος του θρόνου χωρίς δίκη και απολογία από την χούντα του Ιωαννίδη, η οποία λίγο πριν είχε ανατρέψει την επίσης η Χούντα των Συνταγματαρχών η οποία κυβερνούσε την Ελλάδα από το 1967.

O Κυρός Παύλος ήταν αγωνιστής της ελευθερίας και των δικαιωμάτων των ανθρώπων και πολλές φορές η συναναστροφή μαζί του αποκτούσε μορφή κατήχησης των παραπάνω ιδανικών. Αυτό βέβαια δεν άρεσε στην χούντα που το στοχοποίησε.

Η καθαίρεση του ως Μητροπολίτης Παραμυθίας, έγινε 11 ημέρες πριν την πτώση του καθεστώτος στις 24 Ιουλίου του 1974, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο και ήταν η τελευταία ωμή παρέμβαση της Χούντας στην Ελληνική Εκκλησία.

Και όμως αν και αποκαταστάθηκε η δημοκρατία και αν και όλοι περίμεναν πως ο αείμνηστος Κυρός Παύλος θα δικαιωνόταν με την τοποθέτηση του σε κάποια άλλη μητρόπολη (καθώς στην Παραμυθιά υπήρχε είχε ήδη ο σημερινός Σεβασμιότατος Μητροπολίτης κ.κ. Τίτος), ωστόσο αυτό δεν συνέβη ποτέ.

“Σήκωσε το σταυρό του διωγμού δέκα οκτώ ολόκληρα χρόνια Άδικα. Με το σταυρό του διωγμού στον ώμο πορεύθηκε στη Μονή της μετανοίας του, στην Ιερά Μονή Παναγία της Μυτριάς” ανέφερε σχετικά χαρακτηριστικά ο Αρχιμανδρίτης π. Δανιήλ Αεράκης.

Η δικαίωση ήρθε 18 χρόνια μετα, στις 10 Σεπτεμβρίου 1991 οταν εξελέγη Μητροπολίτης στην Μητρόπολη Αγιάς και Συκουρίου. Είχε προηγηθεί βέβαια ο τιμητικός τίτλος του Μητροπολίτη Αμυλκών, όπου και ονομάστηκε Τιτουλάριος.

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Παύλος γεννήθηκε το 1922 στο Νέο Ερινεό Πατρών και σπούδασε στην Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπηρέτησε ως Ιεροκήρυκας της Μητροπόλεως Αιτωλίας και Ακαρνανίας από το 1955 έως και το 1968 αναπτύσσοντας σημαντική εκκλησιαστική και κοινωνική δραστηριότητα. Υπήρξε υπόδειγμα Ποιμενάρχου με τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της απλότητας, της υπομονής, της συγχωρητικότητας και της Αγάπη.

Εκοιμήθη στις 29 Ιανουαρίου 1993 σε ηλικία 71 ετών και σύμφωνα με την επιθυμία του, τάφηκε στην Ιερά Μονή Εισοδίων της Θεοτόκου Μυρτιάς, στο Θέρμο Τριχωνίδος Αιτωλοακαρνανίας.

"Από Τόπο σε Τόπο" στον Δήμο Φιλιατών (+ΒΙΝΤΕΟ)

thespro.gr Τετάρτη, Ιανουαρίου 28, 2026

"Από Τόπο σε Τόπο" στον Δήμο Φιλιατών (+ΒΙΝΤΕΟ)

Ένα ολοκληρωμένο οδοιπορικό στον ακριτικό Δήμο Φιλιατών Θεσπρωτίας παρουσίασε η εκπομπή «Από Τόπο σε Τόπο» του Καναλιού της Βουλής (18/01/2026), αναδεικνύοντας τη φυσική ομορφιά, την ιστορική διαδρομή και τον ζωντανό πολιτισμό της περιοχής.

Η αφήγηση τοποθετεί τον Δήμο Φιλιατών ως τον μεγαλύτερο σε έκταση δήμο της Θεσπρωτίας, ανάμεσα στον Καλαμά, τη Μουργκάνα και τα ελληνοαλβανικά σύνορα, με εικόνες που «δένουν» το άγριο τοπίο με τα πέτρινα σημάδια της παράδοσης: γεφύρια, λιθόστρωτα, βρύσες και οικισμούς με έντονο αρχιτεκτονικό αποτύπωμα.

Σημαντικό μέρος του επεισοδίου αφιερώνεται στη Σαγιάδα, το επίνειο του δήμου, όπου η θάλασσα και η αλιεία παρουσιάζονται ως στοιχείο ταυτότητας. Η εκπομπή αναφέρεται και στις ιχθυοκαλλιέργειες που εκτείνονται από την περιοχή έως τα σύνορα με την Αλβανία, ενώ η διαδρομή επιστρέφει στην «Παλιά Σαγιάδα», έναν ιστορικό οικισμό που σήμερα δεν κατοικείται, καθώς –όπως σημειώνεται– πυρπολήθηκε στις 23 Αυγούστου 1943 και εγκαταλείφθηκε σταδιακά. Μέσα από μαρτυρίες, προβάλλεται επίσης η παλαιότερη εμπορική σημασία της περιοχής και η θέση της ως «διέξοδος» προς τον έξω κόσμο.

Στους Φιλιάτες, η κάμερα στέκεται στην κεντρική πλατεία και στο Δημαρχείο, που στεγάζεται σε διώροφο νεοκλασικό κτίριο δίπλα στον πυρήνα της πόλης, ενώ αναδεικνύονται τα στενά, η ρυμοτομία και οι γειτονιές με τα αρχοντικά – με χαρακτηριστική αναφορά στον Βλάχομαχαλά.

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο Κέντρο Ιστορικών Μελετών Θεσπρωτίας (ΚΙΜΕΘΕ), το οποίο παρουσιάζεται ως σημείο τεκμηρίωσης και ανάδειξης της ιστορικής μνήμης, με σημαντικό αρχειακό υλικό. Στο θρησκευτικό σκέλος, αναδεικνύεται ο Ιερός Ναός Αγίας Τριάδας, πολιούχος των Φιλιατών, ως κέντρο της θρησκευτικής ζωής, με έμφαση στο ηπειρώτικο ύφος και την πετρόκτιστη μορφή του.

Το οδοιπορικό συνεχίζει με στάσεις σε χωριά της περιοχής, καταγράφοντας αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες και λαογραφικές αναφορές. Ενδεικτικά, γίνεται αναφορά στο Φοινίκι και στο λαογραφικό μουσείο του, όπου εκτίθενται έγγραφα και αντικείμενα της καθημερινότητας, φωτίζοντας το «χθες» μέσα από τεκμήρια και μνήμες των κατοίκων.

Στο φυσικό περιβάλλον, η εκπομπή περνά από τον ποταμό Καλαμά (Θύαμι), υπογραμμίζοντας τον ρόλο του ως σημαντικού υγροτόπου, και αναφέρεται στο αρδευτικό φράγμα Ραγίου, που –όπως σημειώνεται– κατασκευάστηκε το 1960 για την άρδευση, σε συνδυασμό με μικρό υδροηλεκτρικό έργο.

Κορύφωση του επεισοδίου αποτελεί το αφιέρωμα στην Κυρά Βασιλική, στη γενέτειρά της το Πλαίσιο. Η αφήγηση αποτυπώνει την παρουσία της στην αυλή του Αλή Πασά, τονίζοντας ότι δεν εξισλαμίστηκε ποτέ και πως η επιρροή της λειτούργησε –όπως αναφέρεται– ευεργετικά για τον ελληνισμό, καθώς αξιοποίησε τη θέση της για την προστασία χριστιανών. Γίνεται ειδική αναφορά στο ότι πέτυχε ακόμη και τη δημιουργία παρεκκλησίου στο χαρέμι με τακτικό ιερέα, ενώ παρατίθεται και το ιστορικό πλαίσιο των τελευταίων στιγμών του Αλή Πασά (Δεκέμβριος 1821) και η δραματική εντολή να θανατωθεί η Βασιλική ώστε να μην αιχμαλωτιστεί, χωρίς τελικά να εκτελεστεί.

Το μουσικό σκέλος πλαισιώνει το οδοιπορικό με παραδοσιακά τραγούδια και συμμετοχές, δίνοντας στην εκπομπή τον χαρακτήρα μιας τηλεοπτικής «κατάθεσης» μνήμης και ταυτότητας για τον τόπο.

Το λιμενικό σώμα Ηγουμενίτσας και η σπουδαία δράση του (+ΒΙΝΤΕΟ)

thespro.gr Τρίτη, Ιανουαρίου 27, 2026

Το λιμενικό σώμα Ηγουμενίτσας και η σπουδαία δράση του (+ΒΙΝΤΕΟ)

Έντονη δραστηριότητα διακίνησης λαθραίων καταγράφεται στο λιμάνι της Ηγουμενίτσας. Το Λιμενικό Σώμα βρίσκεται συνεχώς σε επιφυλακή αφού τα κυκλώματα επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τη στρατηγική σημασία του λιμανιού και να περάσουν ναρκωτικές ουσίες στην Ευρώπη.

Η δημοσιογράφος του «Όπου Υπάρχει Ελλάδα» έκανε περιπολία με σκάφος του λιμενικού στα ελληνοαλβανικά σύνορα, σε ένα κομβικό σημείο που για χρόνια ήταν πέρασμα για τους διακινητές.

Οι έλεγχοι είναι εξονυχιστικοί και στην πύλη εισόδου – εξόδου του λιμένα με τον «Βλαντ», τον ειδικά εκπαιδευμένο σκύλο ανίχνευσης ναρκωτικών ουσιών, να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή για τον περιορισμό της παράνομης διακίνησης.

Οι υδρόμυλοι του Μαργαριτίου στη Θεσπρωτία

thespro.gr Κυριακή, Ιανουαρίου 25, 2026

Οι υδρόμυλοι του Μαργαριτίου στη Θεσπρωτία

Το συγκρότημα υδρόμυλων του Μαργαρίτιου αποτελεί ένα από τα χιλιάδες παραδείγματα υδροκίνητων εγκαταστάσεων που δημιουργήθηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την προβιομηχανική περίοδο.

Οι δύο μύλοι, που είναι κατασκευασμένοι σε σειρά και με υψομετρική διαφορά μεταξύ τους ώστε να εκμεταλλευτούν τη μεγαλύτερη δυνατή ποσότητα του διαθέσιμου νερού, τροφοδοτούνταν από δύο, τουλάχιστον, πηγές που υπήρχαν στους παρακείμενους λόφους.

Οι υδρόμυλοι βρίσκονται επί της Ε.Ο. Ηγουμενίτσας - Πρέβεζας στο ύψος του Μαργαριτίου, σε απόσταση περίπου 25 χιλιομέτρων από την Ηγουμενίτσα.

Το συγκρότημα κατασκευάστηκε πιθανότατα κατά το 19ο αιώνα, σύμφωνα με τη μαρτυρία οθωμανικών νομισμάτων που βρέθηκαν στη θεμελίωση του κατώτερου υδραύλακα.

Ο ανώτερος μύλος επιβίωσε (στην τελική του μορφή ως πετρελαιοκίνητος), έως και τα μέσα του 20ου αιώνα.

Πρόκειται για απλά μονόχωρα κτίσματα, στεγασμένα με κεραποσκεπή, που διαθέτουν έναν υπέργειο χώρο για το άλεσμα των δημητριακών και έναν τοξωτό ημιυπόγειο χώρο όπου βρισκόταν η οριζόντια φτερωτή που κινούσε τον αλεστικό μηχανισμό.

Το νερό έφτανε στον ανώτερο μύλο με υδραύλακα μήκους 25 μέτρων και οδηγούταν πτωτικά στον μηχανισμό κίνησης.

Εν συνεχεία, με φυσική κλίση, έρεε κάτω από το τοξωτό άνοιγμα του δυτικού τοίχου του μύλου, στον κατώτερο και καλύτερα διατηρημένο υδραύλακα, μήκους περίπου 60 μλετρα και ύψους 3,80 μέτρων.

Κατά μήκος του συμπαγούς σώματος του τελευταίου διαμορφώνονται έξι τόξα -σήμερα είναι ορατά τα πέντε - εκ των οποίων τα τρία δυτικότερα είχαν κλειστεί πρόχειρα με ξερολιθιά.

Στην άνω επιφάνεια είναι διαμορφωμένος με σχιστόπλακες ο υδραγωγός (μυλαύλακο).

Η Ηγουμενίτσα όπως την είδε ο Νικόλαος Νίτσος το 1909

thespro.gr Σάββατο, Ιανουαρίου 24, 2026

Η Ηγουμενίτσα όπως την είδε ο Νικόλαος Νίτσος το 1909

Ηγουμενίτσα – ιστορική φωτογραφία από το αρχείο του thespro.gr

Νικόλαος Νίτσος - ο σημαντικότερος ίσως Θεσπρωτός λόγιος, απο του Τσαμαντά, ΄δημοσίευσε το παρακάτω στη ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ το 1933.

Επανειλημένως ο τύπος έκαμε λόγον περί ληφθείσης αποφάσεως υπό της Κυβερνήσεως προς ίδρυσιν εν Ηπείρω νέου Μουτεσαριφλικίου με πρωτεύουσαν την παράλιον Ηγουμενίτσαν και με περιοχήν εκ των Καϊμακαμλικίων Φιλιατών, Παραμυθίας και Μαργαριτίου. Ούτω δε αν η απόφασις αυτή εκτελέσθη η νυν άσημος και άγνωστος Ηγουμενίτσα θ’ αποβή ο επισημότερος ηπειρωτικός λιμήν και θα χρησιμεύη ως επίνειον των Ιωαννίνων μεθ’ ων πρόκειται να συνδεθή δι’ αμαξιτού δρόμου.

Επισκεφθείς τελευταίον τον λησμονημένον και τοις πολλοίς άγνωστον λιμένα τούτον της Ηπειρωτικής χώρας μετά των εκ Κ]πόλεως ελθόντων φίλων κ.κ. Λαζ. Κοσμά τραπεζίτου, και Θεολ. Ι. Θεολογή, διευθυντού αρτοποιείων και μέλους του νομαρχιακού συμβουλίου Πρωτευούσης, σπεύδω να εξωτερικεύσω διά του φίλου «Ταχυδρόμου» τον ενθουσιασμόν μου διά την Ηγουμενίτσαν και τα πέριξ περικαλλή και εύφορα μέρη και να παραδώσω εις τους αναγνώστας αυτού τινάς των ευαρέστων εντυπώσεών μου.

Ο λιμήν της Γουμενίτσας είναι θαυμάσιος και ασφαλέστατος, προφυλασσόμενος εκ μέρους μεν της ξηράς υπό των υπερθέν λόφων και ορέων, από δε του στομίου εκ της απέναντι ακριβώς κειμένης Κερκύρας εκτέλεσιν δε τεχνικών τινών έργων εκβανθύσεως εις το στόμιον και επί της δεξιάς τω εισπλέοντι πλευράς θ’ αποβή προσιτός εις παν είδος πλοίου. Γη ευφορωτάτη, ένθα ευδοκιμεί η ελαία, η πορτοκαλέα, η κιτρέα, η λεμονέα, η άμπελος και παν είδος δημητριακών. Λειμώνες και χειμάδια λαμπρά. Κλίμα ηπιώτατον μη διαφέρον σχεδόν του της Κερκύρας. Εν γένει το μέρος τούτο επροικίσθη υπό της φύσεως θαυμασίως όπως συνοικισθή πόλις πολυάριθμος, ευλίμενος και εμπορικωτάτη. Οι Βενετοί εξεμεταλλεύοντο και τον λιμένα τούτον, όπως σχεδόν άπαντα τα παράλια της Ηπείρου και Αλβανίας, και κατείχον στρατιωτικώς αυτόν, όπως δεικνύουσι τα σωζόμενα λείψανα των εκατέρωθεν του λιμένος ερειπίων. Αλλά σήμερον;…

Εν Ηγουμενίτσης ο πολιτισμός εκδηλούνται διά της υπάρξεως καλυβών τινων πενιχρών χρησιμεύουσων ως τελωνείου και υγιεινομείου και ενός ρυπαρου χρονιου. Η νεωτέρα αρχιτεκτονική αντιπροσωπεύεται αφ’ ενός μόνον εκπροσώπου ελαιοτριβείου, όπερ Κερκυραίος τις ίδρυσεν, αλλά το οποίον χρησιμεύει νυν ως αποθήκη εμπορευμάτων, διότι ο Κερκυραίος ζημιωθείς εγκατέλιπεν αυτό παραλαβών μόνον τας μηχανάς του. Μ’ όλας τας ανακρίσεις και ερωτήσεις μου δεν ηδυνήθην να εννοήσω διά τι δεν ελειτούργησε το ελαιοτριβείον τούτο είναι πλουσιώτατος εις ελαίας και θα είχεν συμφέρον οι περίοικοι εις την εξακολούθησιν της λειτουργίας αυτού. Αι απαντήσεις των χωρικών, ποικίλαι την έκδοσιν, ουδόλως μ’ εφώτισαν. Φαίνεται όμως ότι προ παντός η έλλειψις ασφαλείας συνέτεινε να ναυαγήση και η επιχείρησις αυτή. Εις τα μέρη εκείνα η ληστεία, η αρπαγή, η αυτοδικία, αι αντεκδικήσεις και τα παρόμοια ευρίσκονται εν πλήρει ισχύα. Και σήμερον ακόμη άπαντες ανεξαιρέτως οι χωρικοί Χριστιανοί και Τούρκοι, οπλοφορούσιν. Ουδείς εξέρχετοι της οικίας του, αν δεν φέρη επί του ώμου το Γκρά, εκ δε της οσφύος αν δεν κρεμάση το ρεβόλβερ του.

Το ημίβαρον των κατοίκων υποβιβάζει κατά μέγα μέρος την εκ του τόπου γοητείαν και ανγκάζεται τις αγανακτών ν’ αναθεματίση το προηγούμενον Κ]κόν συστήματα οποίον διά της δηλητηριώδους επιρροής των μετέβουν για παραδεισίου γης εις αυτόχρημα καλασιν! Αν όμως νυν πραγματοποιηθή τα σχέδιον της κυβερνήσεως και καταστή Ηγουμενίτσα πρωτεύουσα Μουτεσαραφλικίου, θα εξημερωθή και το θαυμάσιον τούτο τμήμα του ηπειρωτικού εδάφους και θα ευδαιμονήσωσιν οι κατοικούντες αυτό.

Ούτοι είναι ευφυείς και έχουσι πρωτογόνους τινάς αρετάς, εν οις πρωτεύει η φιλοξενία. Ταύτην εξασκούσιν οι κάτοικοι των χωρίων εκείνων ως αρχαίοι Έλληνες και εισερχόμενος τις εις τους οίκους των αμέσως αναπολεί σκηνάς φιλοξενίας εκ του αρχαίου ελληνικού βίου, ως περιγράφονται αυταί εν τη Ιλιάδι και Οδυσσεία.

Εις τον μυχόν του κόλπου υπάρχουσι τα ερείπια της Μονής, περί ης πολλά τα θαυμάσια διηγούνται οι περίοικοι. Ενώ δε η Μονή ην ανδρική δεν δυσκολεύονται να εύρωσι σχέσιν του ονόματος της Γουμενίτσας με το της ηγουμένης (χαϊδευτικώς και κατ’ αποκοπήν του αρχικού γράμματος ηγουμενίτσα). Εννοείται ότι η παραγωγή αυτή του ονόματος είναι ασυστατός τις και αναξία αποδοχής. Το όνομα φαίνεται σλαυικής προελεύσεως, όπως και εν Μακεδονία υπάρχουσι παρόμοια ονομασίαι. Ονομασίαι δε σλαυικαί τόπων χωρίων κλπ εν Ηπείρω απαντώσι και ετέραι. Γαλλιστί ο κόλπος ούτος λέγεται golf de Gomonitja , τουθ’ όπερ ενισχύει την σλαυικήν του ονόματος προέλευσιν.

Εις δεκάλεπτον από της παραλίας απόστασιν υπάρχει το μικρόν χωρίον Γράβα μικτόν εκ Τούρκων και Χριστιανών. Μία εκ των οικίων του εκτισμένη εν σχεδίω μικρού φρουρίου μ’ όλα τα απαιτούμενα της αμύνης, επέσυρε την προσοχήν μας. Επιθυμήσαντες να επισκεφθώμεν εκ περιεργείας ταύτην, εγενόμεθα δεκτοί παρά του νυν ιδιοκτήτου Μωαμεθανού, μεγαλοσώμου υψηλού φουστανελλοφόρου ανδρός, μεθ’ όλων των δειγμάτων ειλικρινούς φιλοξενίας.

Μας περιήγαγεν ανά το διάφορα τμήματα της οικίας και μας διηγήση την ιστορίαν των άλλοτε κατόχων, διασκορπισθέντων και εγκαταλιπόντων ταύτην, συνεπεία τραγικών φονικών σκηνών μεταξύ οικείων και συγγενών. Πόσα είδον τα τείχη της οικίας ταύτης από των χρόνων του τυράννου της Ηπείρου Αλή πασά, εις τους ανάγεται η ίδρυσις της παρά του πρώτου οικίστου της, μικρού χωροδεσπότου των μερών εκείνων. Εις το μουσουλμανικόν νεκροταφείον του χωρίου τούτου παρετηρήσαμε και το εξής περίεργον επιτύμβιον πλάκα αναγράφουσαν ελληνιστί το όνομα του εκεί αναπαυομένου πιστού Μουσουλμάνου! Του τμήματος τούτου οι κάτοικοι, Μουσουλμάνοι και μη, αλβανοφωνούσι γενικώς. Οι πλείστοι όμως των ανδρών εννοούν και λαλούν και την Ελληνικήν. Ως εκ του αλβανοφώνου των κατοίκων η τελεία αλβανομάθεια του φίλου μας κ. Λαζ. Κοσμά μας ήτο πολύ χρήσιμος. Μας έξηρεν εις τα όμματα των εντοπίων όλων εν γένει οίτινες μας εθεώρου πλέον ως οικείους και αδελφούς, αφού μεταξύ ημών ευρίσκετο και εις γινώσκων ν’ απαγγέλη τόσον καλά το «τουγκετιέτα!» (ανάλογον του καλή μέρας σας!) και όλα τα παρεπόμενα.

Επειδή φύσει μεταξύ μας συνδιελεγόμεθα ελληνιστί, εις δ’ ημών έφερε πιλόν, το γεγονός της διαβάσεως μας διά των αλβανοφώνων τουρκικών χωρίων εσημειούτο διά των αλβανιστί λεγομένων λέξεων. « πέρασαν δύο Καούρηδες κι ένας Φράγκος»! Η λέξις καούρης (γκιαούρ) εν τη αλβανική δηλοί τον Χριστιανόν, δεν θεωρείται δε προσβλητική, διότι και οι Χριστιανοί αλβανόφωνοι την μεταχειρίζονται προκειμένου να χαρακτηρίσωσιν εαυτούς ως Χριστιανούς.

Επί τη ευκαιρία της εκδρομής ταύτης επεσκέφθημεν και την παρά την Σούβλεσιν (Αγ. Βλάσιον (;) ιστορικήν Μονήν του Ραγίου. Η Μονή αυτή, αρχαιοτάτη και πλουσιωτάτη εις γαίας, ελαιώνας, αμπέλους κλπ. ήτο μέχρι πρό τινος ενοριακή υπαγομένη εις τα χωρία Σούβλεσιν και Καστρί. Αλλ’ η αρπακτική διάθεσις των κατοίκων και η φαυλότης των πλείστων ηγουμένων περιήγαγον αυτήν εις το βάραθρον παντελούς σχεδόν καταστροφής. Η Μ. Εκκλησία όμως προς διάσωσιν της την ανεκήρυξε τελαυταίαν Σταυροπηγιακήν.

Δημήτριος Κατσούλης: H αντιστασιακή δράση του Παραμυθιώτη ηθοποιού | Γράφει ο Λίνος Υφαντής

thespro.gr Πέμπτη, Ιανουαρίου 22, 2026

Δημήτριος Κατσούλης: H αντιστασιακή δράση του Παραμυθιώτη ηθοποιού | Γράφει ο Λίνος Υφαντής

Ο Δημήτριος Κατσούλης ήταν ηθοποιός και καραγκιοζοπαίκτης.

Γεννήθηκε το 1925 στην Παραμυθιά και έφυγε από τη ζωή το 2017. Συμμετείχε σε πολλές παλιές ελληνικές ταινίες.

Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας εγκαταστάθηκε στη Μελβούρνη, όπου ανέπτυξε έντονη θεατρική δραστηριότητα. Ίδρυσε το 1974 το Παιδικό Θέατρο Αυστραλίας και το 1976 το Επαγγελματικό Θέατρο Ελλήνων Αυστραλίας. Το 1978 ίδρυσε το Ελληνικό Θέατρο Σκιών, με το οποίο έως το 1991 έδωσε αλλεπάλληλες παραστάσεις με δικά του κείμενα σε σχολεία της Μελβούρνης και αλλού. Έγραψε και παρουσίασε σατιρικά σκετς Καραγκιόζη στο ραδιοφωνικό σταθμό Αυστραλίας SBS.

Έγραψε και ποιήματα. Μέλος του Actors and Annaouncer’s Equity Association της Αυστραλίας.

Εκείνο όμως που είναι λιγότερο γνωστό είναι η διαμονή του στο Αγρίνιο κατά τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια καθώς και η αντιστασιακή δράση που ανέπτυξε. Στο ένθετο » Νεοελληνικά γράμματα» του περιοδικού «Καραγκιοζολόγιον» στο τεύχος 6 αναφέρονται αρκετά στοιχεία για τη σχέση του Κατσούλη με το Αγρίνιο.

Η Κατοχή βρήκε τον Κατσούλη μαθητή Γυμνασίου στο Αγρίνιο. Παρόλο το νεαρό της ηλικίας του εντάχθηκε στην Εθνική Αντίσταση. Συμμετείχε στην επιχείρηση εναντίον του στρατιωτικού αεροδρομίου Αγρινίου την 25/9/1943. Συλλαμβάνεται από άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας. Αυτοί με τη σειρά τους τον παραδίδουν στους Γερμανούς, από τους οποίους κακοποιείται. Παρόλα αυτά κατορθώνει να δραπετεύσει από τις φυλακές Αγρινίου. Ήταν ένα εγχείρημα πολύ δύσκολο εκείνη την εποχή και ελάχιστοι το κατάφεραν, ιδίως όταν τη διοίκηση της πόλης ανέλαβαν οι Γερμανικές δυνάμεις, ύστερα από την συνθηκολόγηση των Ιταλών.

Έκτοτε εγκαταλείπει το Αγρίνιο και μετεμφυλιακά εγκαθίσταται στην Αθήνα, όπου συνέχισε την καλλιτεχνική του καριέρα.

Φιλμογραφία

ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΕΣ: Οι καθώς πρέπει (1964) /ΞΕΝΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ: Summer Holiday (σκηνοθ. Yeats, αγγλική) / ΞΕΝΕΣ ΣΕΙΡΕΣ: Παπούτσι από τον τόπο σου ( SBS ). Πέθανε στις 26 Αυγούστου 2017.

Φιλμογραφία

Ο κύριος με τα γκρι (1997)
Ύποπτος πολίτης (1994)
Αναστενάζουν οι πενιές (1970)
Βαβυλωνία (1970)
Οι γενναίοι του Βορρά (1970)[κομιτατζής]
Η άγνωστη της νύχτας (1970)
Που πας χωρίς αγάπη (1970)
Οι γενναίοι του Βορρά (1970)
Ένας Κίτσος στα μπουζούκια (1970)
Ένας χίπις με φιλότιμο (1970)
Δάκρυα και διπλοπενιές (1969)
Ελπίδες που ναυάγησαν (1968)
Η θυρωρίνα (1968)
Το κανόνι και τ΄αηδόνι (1968)
Καταραμένη ώρα / Τραγούδησέ μου μανούλα…(1968)
Χάιδω (1967)
Εισπράκτωρ 007 (1966)
Ήρωες (1966)
Η βουλευτίνα (1966)
Με τη λάμψη στα μάτια (1966)
Τα μυστικά της αμαρτωλής Αθήνας (1966)
Ο μπαμπάς μου ο τεντυμπόυς (1966)
Φτωχό μου σπουργιτάκι (1965)
Ο λαγοπόδαρος (1964)
Με λύγισε η φτώχεια (1964)[Μίμης/γκαραζιέρης]
Αγάπησα και πόνεσα (1963)Η βαλίτσα με το πτώμα (1963)[άνθρωπος του υποκόσμου που προμήθευε κορίτσια τον Βαλέρη]
Ζητείται τίμιος (1963)
Χτυποκάρδια στο θρανίο (1963)[γνωστός του Παπαμιχαήλ στο ταξίδι στην Κωνσταντινούπολη]
Αμαρτωλά χέρια (1963)
Ένας ντελικανής (1963)
Ο Ιππόλυτος και το βιολί του (1963)
Τύφλα νά’χει ο Μάρλον Μπράντο (1963)
Δουλειές του ποδαριού (1962)
Δεν γνώρισα μητέρα (1962)
Πεζοδρόμιο (1962)[Αντώνης Δέλος]
Κατρακύλισμα στο βούρκο (1962)
Μην είδατε τον Παναή; / Καταζητείται ο Βέγγος (1962)
Ο Μιχαληός του 14ου συντάγματος (1962)
Αγάπη και θύελλα (1961)
Λάθος στον έρωτα (1961)
Για σένα την αγάπη μου (1960)
Η αυγή του θριάμβου (1960)
Δυο χιλιάδες ναύτες και ένα κορίτσι (1960)
Για το ψωμί και τον έρωτα (1959)
Ψιτ κορίτσια! (1959)[υπάλληλος γκαράζ, παρέδωσε την βάρδιά του στον Σάκη]
Δράκουλας και Σία (1959)
Μόνο για μια νύχτα (1958)[ναυτικός, πελάτης περιπτέρου που βλέπει και καταδίδει τον Δημήτρη Σεργίου στην Ασφάλεια]
Μαρία η Πενταγιώτισσα (1957)
Για το ψωμί και τον έρωτα / Συννεφιασμένη Κυριακή (1957)
Η αρπαγή της Περσεφόνης (1956).

Δείτε αφιέρωμα για το Δημήτριο Κατσούλη:

1ο Igoumenitsa City Run στη μνήμη του μικρού Μάξιμου

thespro.gr Δευτέρα, Ιανουαρίου 19, 2026

1ο Igoumenitsa City Run στη μνήμη του μικρού Μάξιμου

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 1ου ΑΓΩΝΑ ΔΡΟΜΟΥ IGOUMENITSA CITY RUN ΚΥΡΙΑΚΗ 22 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026 ΑΓΩΝΑΣ ΔΡΟΜΟΥ 10000 και 5000 μέτρων ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ 1000 μέτρων (για μαθητές Δημοτικού Σχολείου).

O Σύλλογος Δρομέων Ηγουμενίτσας, σε συνεργασία με την αθλητική εταιρεία Epirus Athletic Events και τον Δήμο Ηγουμενίτσας, διοργανώνει στις 22 Μαρτίου 2026 τον 1ο Αγώνα Δρόμου Ηγουμενίτσας (IGOUMENITSA CITY RUN), καθώς και τους παράλληλους αγώνες που τον πλαισιώνουν.

Ο 1ος Αγώνας IGOUMENITSA CITY RUN θα είναι αφιερωμένος στη μνήμη του μικρού μας φίλου Μάξιμου Λαμπρούση. Ο Μάξιμος έφυγε τόσο ξαφνικά και άδικα από κοντά μας, αφήνοντας πίσω του ένα μεγάλο κενό και αμέτρητα αναπάντητα «γιατί». Με την αφιέρωση αυτού του αγώνα, επιθυμούμε να τιμήσουμε τη μνήμη του και να κρατήσουμε ζωντανό το χαμόγελο και την αγνότητά του.

Ημερομηνία Διεξαγωγής:

Κυριακή 22 Μαρτίου 2026 Σημείο Εκκίνησης – τερματισμού: Δημοτικό Πολιτιστικό Κέντρο Πάνθεον.

Αγώνας Δρόμου 10000 μέτρων , Ώρα εκκίνησης:10:30πμ
Αγώνας Δρόμου 5000 μέτρων , Ώρα εκκίνησης:10:30πμ
Παιδικός Αγώνας 1000 μέτρων (Μαθητών Δημοτικών Σχολείων), Ώρα εκκίνησης:10:35πμ.

1.ΔΙΑΔΡΟΜΗ

Περιγραφή Αγώνων

Οι αγώνες δρόμου διεξάγονται στην παραλιακή ζώνη της Ηγουμενίτσας, προσφέροντας στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να αγωνιστούν σε ένα μοναδικό φυσικό περιβάλλον δίπλα στη θάλασσα.

Αγώνας Δρόμου 10000 χιλιομέτρων:

Η εκκίνηση και ο τερματισμός του αγώνα των 10 χιλιομετρωνπραγματοποιούνται στο Πάνθεον Ηγουμενίτσας. Οι δρομείς κινούνται παραλιακά εντός του ποδηλατόδρομου με κατεύθυνση προς το Δρέπανο.
Στο 5ο χιλιόμετρο, λίγο πριν την είσοδο του camping Δρεπάνου, πραγματοποιείται αναστροφή εντός του ποδηλατόδρομου και ακολουθεί επιστροφή από την ίδια διαδρομή προς τον τερματισμό στο Πάνθεον. Η διαδρομή είναι πλήρως επίπεδη, με ασφαλές οδόστρωμα και χωρίς κυκλοφορία οχημάτων.
Κατά τη διάρκεια του αγώνα θα υπάρχει τροφοδοσία ανά 2500 μέτρα, καθώς και χιλιομετρική ένδειξη ανά 1 χιλιόμετρο σε όλο το μήκος της διαδρομής.

Αγώνας Δρόμου 5 χιλιομέτρων

Ο αγώνας των 5000 μέτρων έχει κοινή εκκίνηση και τερματισμό στο Πάνθεον και ακολουθεί την ίδια παραλιακή κατεύθυνση με τον αγώνα των 10 χιλιομετρων, εντός του ποδηλατόδρομου.
Στα 2500 μέτρα, πραγματοποιείται αναστροφή εντός του ποδηλατόδρομου και οι δρομείς επιστρέφουν από την ίδια διαδρομή προς τον τερματισμό στο Πάνθεον. θα υπάρχει τροφοδοσία στα 2500 μέτρα και χιλιομετρική σήμανση ανά 1 χιλιόμετρο.

Παιδικός Αγώνας

Ο παιδικός αγώνας χιλίων μέτρων διεξάγεται επίσης στην παραλιακή ζώνη, με εκκίνηση και τερματισμό στο Πάνθεον. Η κατεύθυνση είναι παραλιακή εντός του ποδηλατόδρομου.

Στα 500 μέτρα πραγματοποιείται αναστροφή και τα παιδιά επιστρέφουν από την ίδια διαδρομή για να τερματίσουν στο Πάνθεον, σε μια ασφαλή και πλήρως ελεγχόμενη χάραξη, με κατάλληλη σήμανση κατά μήκος της διαδρομής.
Χιλιομετρική σήμανση ανά 1 χλμ
2 σταθμοί τροφοδοσίας
Όριο τερματισμού:
10 km: 90 λεπτά
5 km: 60 λεπτά
Ηλεκτρονική χρονομέτρηση με chip (εκκίνηση – τερματισμός).

2.ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ – ΤΡΟΠΟΙ ΕΓΓΡΑΦΗΣ

Δηλώσεις Συμμετοχής

Οι ατομικές δηλώσεις συμμετοχής για τα 10000 μέτρων και τα 5.000μετρων θα πρέπει να ολοκληρωθούν την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026.
Το οριο του παιδικου αγωνα είναι 150 συμμετοχές.Για να συμμετάσχει δρομέας στον Αγώνα Δρόμου των 10000 μέτρων θα πρέπει να έχει συμπληρώσει το 18ο έτος ηλικίας του, ενώ για να συμμετάσχει στον Αγώνα Δρόμου των 5000 μέτρων . θα πρέπει να έχει το συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας του.
Η συμμετοχή αθλητών κάτω των 18 ετών θα πρέπει να συνοδεύεται από Υπεύθυνη Δήλωση γονέα ή κηδεμόνα και να κατατεθεί στη Γραμματεία του αγώνα κατά την παραλαβή του πακέτου συμμετοχής.
ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΕΤΑΙ ότι ο αγώνας δρόμου των 1000 μέτρων Μαθητών Δημοτικών Σχολείων είναι δωρεάν και έχουν δικαίωμα συμμετοχής μαθητές – τριες γεννημένοι –ες έως το έτος 2015. Όριο συμμετοχής: 150μαθητές.

Τρόποι Εγγραφής

Συμμετοχή μπορείτε να δηλώσετε: Ηλεκτρονικά στο site της https://epirusathleticevents.gr/ και η πληρωμή γίνεται αποκλειστικά με πιστωτική ή χρεωστική κάρτα (κάρτα ανάληψης μετρητών) μέσω ασφαλούς περιβάλλοντος της Τράπεζας.

Οι εγγραφές διακρίνονται σε:

Ατομικές, οι οποίες γίνονται από μεμονωμένα άτομα. Κατά την παραλαβή του αθλητικού εξοπλισμού, είναι απαραίτητη η επίδειξη της ταυτότητας. Σε περίπτωση παραλαβής εξοπλισμού άλλου δρομέα, απαραίτητη είναι η επίδειξη φωτοαντίγραφου της αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατηρίου του εκπροσώπου του. Οι ανήλικοι δρομείς που έχουν δηλώσει συμμετοχή ατομικά, θα πρέπει να προσκομίσουν την αστυνομική τους ταυτότητα ή άλλο επίσημο δημόσιο έγγραφο – πιστοποιητικό ταυτοπροσωπίας τους, προκειμένου να παραλάβουν τον αθλητικό τους εξοπλισμό.

ΑΝΤΙΤΙΜΟ ΣΥΝΔΡΟΜΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ

Το αντίτιμο συνδρομής συμμετοχής ανά Αγώνα Δρόμου φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:

Αντίτιμο πακέτου αθλητικού εξοπλισμού και συμμετοχής:

10000 μέτρα 10€
5000 μέτρα 10€
Παιδικός αγώνας Δωρεάν.

( Για το επίσημο t-shirt του αγώνα υπάρχει η επιλογή σε μέγεθος επιλογής του δρομέα με επιπλέον χρέωση πέντε 5€ ευρώ για όλους τους αγώνες).

ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΛΥΨΗ

Σε κάθε περίπτωση όλοι οι αγωνιζόμενοι συμμετέχουν με αποκλειστικά δική τους ευθύνη.
Οι διοργανωτές δεν έχουν καμία ευθύνη για ό,τι συμβεί σχετικά με θέματα ΥΓΕΙΑΣ και οφείλεται σε έλλειψη προληπτικού ιατρικού ελέγχου.
Στον αγώνα θα υπάρχει ιατρική κάλυψη, καθώς και πρωτοβάθμια περίθαλψη από το Σώμα Εθελοντών Σαμαρειτών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.
Συστήνεται στους συμμετέχοντες να έχουν υποβληθεί πρόσφατα σε ιατρική εξέταση. Από τους διοργανωτές δε θα ζητηθούν ιατρικές βεβαιώσεις, αφού όλοι οι συμμετέχοντες αγωνίζονται με δική τους αποκλειστική ευθύνη.
Κάθε δρομέας συμμετέχει στη διοργάνωση με δική του και πλήρη ευθύνη της συμμετοχής του όσον αφορά στη φυσική του κατάσταση και την ικανότητά του να συμμετάσχει.
Η Οργανωτική Επιτροπή του αγώνα δεν φέρει καμία ευθύνη σε περίπτωση θανάτου, τραυματισμού, ζημίας ή άλλου είδους φθοράς που μπορεί να υποστεί οποιοσδήποτε συμμετέχων στη διοργάνωση ή θεατής αυτής τόσο κατά την προσέλευση, διάρκεια ή αποχώρησή του από αυτή.

ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ

Η Οργανωτική Επιτροπή έχει θεσμοθετήσει τις παρακάτω κατηγορίες αθλητών και αθλητριών για τον αγώνα δρόμου 10000 και 5000 μέτρων.

10 km Γενική Κατηγορία Ανδρών

Άνδρες έως 29 
Άνδρες 30-39 
Άνδρες 40-49 
Άνδρες 50 ετών και άνω.

Γενική Κατηγορία Γυναικών 

Γυναίκες έως 29 
Γυναίκες 30-39
Γυναίκες 40-49
Γυναίκες 50 ετών και άνω.

5 km Γενική Κατηγορία Ανδρών 

Άνδρες έως 29 

Άνδρες 30-39 

Άνδρες 40-49 

Άνδρες 50 ετών και άνω 

Γενική Κατηγορία Γυναικών Γυναίκες έως 29 

Γυναίκες 30-39
Γυναίκες 40-49
Γυναίκες 50 ετών και άνω

Για όλες τις κατηγορίες ισχύει η απαίτηση της παρουσίας τουλάχιστον 6 αθλητών για την νομιμοποίησή τους. Σε διαφορετική περίπτωση οι αθλητές και αθλήτριες εμπίπτουν στην προηγούμενη κατηγορία.

Νέα πολιτιστική ανάσα για την Παραμυθιά με την επαναλειτουργία του Σχολείου Βούλγαρη

thespro.gr Κυριακή, Ιανουαρίου 18, 2026

Νέα πολιτιστική ανάσα για την Παραμυθιά με την επαναλειτουργία του Σχολείου Βούλγαρη

Σε ένα κόσμημα αντάξιο του ονόματος του διάσημου οίκου έχει μετατραπεί το ιστορικό σχολείο Βούλγαρη στην Παραμυθιά, ωστόσο ο Δήμος Σουλίου αναζητά ακόμη τρόπους που θα του επιτρέψουν τη λειτουργία ενός πολιτιστικού πολυχώρου.

Χτισμένο το 1937, χάρη στη δωρεά του Σωτήρη Βούλγαρη – ιδρυτή του παγκοσμίως γνωστού οίκου BVLGARI – το κτήριο λειτούργησε ως δημοτικό σχολείο μέχρι το 2009, εκπαιδεύοντας γενιές μαθητών.

Πλέον, πλήρως ανακαινισμένο, αναζητείται ο τρόπος θα επιτρέψει να ενταχθεί δυναμικά στην πολιτιστική ζωή της Θεσπρωτίας ως πολυχώρος τέχνης, ιστορίας και εκπαίδευσης με υπερτοπική εμβέλεια.

Το κτήριο αφηγείται με σύγχρονα μέσα τη συναρπαστική διαδρομή του ιδρυτή του οίκου BVLGARI από την Παραμυθιά στην Ιταλία, αλλά και την πλούσια παράδοση της ηπειρωτικής αργυροχρυσοχοΐας.

Παράλληλα, ζωντανεύει την επαναστατική και πνευματική κληρονομιά του Σουλίου, την ιστορία της πόλης και των ανθρώπων της, με συγκλονιστικά στιγμιότυπα, όπως η εκτέλεση των 49 προκρίτων κατά την Κατοχή.

Μέσα από εκθέσεις και ψηφιακές εφαρμογές, ο επισκέπτης καλείται να ανακαλύψει τις διαδρομές της φύσης, του φωτός και του χρόνου, να περιηγηθεί σε τοπόσημα, μνήμες και πολιτιστικές αφηγήσεις που κάνουν την Παραμυθιά να λάμπει ξανά, αυτή τη φορά με φως πολιτισμού.

Όπως έγινε γνωστό στην τελευταία συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Σουλίου για τη λειτουργία του χώρου απαιτείται η πρόσληψη εξειδικευμένου προσωπικού, όπως μουσειολόγοι, κάτι που ο Δήμος μπορεί να κάνει.

Προς την κατεύθυνση αυτή υπέγραψε προγραμματική σύμβαση με την «Βιώσιμη Πόλη» για την πρόσληψη προσωπικού και την λειτουργία του χώρου η οποία βρίσκεται προς έγκριση στο Υπουργείο Πολιτισμού.

Μόλις εγκριθεί, κάτι που αναμένεται να γίνει άμεσα θα μπορέσει να ξεκινήσει η λειτουργία του πολυχώρου.

Η Νομική Υπηρεσία του Δήμου επεξεργάζεται στο μεταξύ τον Κανονισμό Λειτουργίας, ο οποίος θα κατατεθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο προς έγκριση ενώ έγινε γνωστό ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την λειτουργία του καφενείου στον χώρο όπως και για το εκθετήριο.

Εκτίμηση της Δημοτικής Αρχής είναι πως μέσα στην άνοιξη όλα τα ζητήματα θα έχουν αντιμετωπιστεί, ώστε ο χώρος να ανοίξει για το κοινό.

Όπως ανέφερε ο Δήμαρχος Αθανάσιος Ντάνης στην ίδια συνεδρίαση είναι η πρώτη φορά που γίνεται τέτοιου είδους προγραμματική με την εμπλοκή τόσων φορέων και για ένα τέτοιο αντικείμενο.

Ηγουμενίτσα: Έφυγε από τη ζωή ο 100χρονος Σπυρίδων Ευστρατίου

thespro.gr Τρίτη, Ιανουαρίου 13, 2026

Ηγουμενίτσα: Έφυγε από τη ζωή ο 100χρονος Σπυρίδων Ευστρατίου

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 100 ετών ο Σπυρίδων Ευστρατίου, από τον Τσαμαντά Φιλιατών.

Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026 και ώρα 12:00 μ.μ., στον Ιερό Ναό Ευαγγελίστριας Ηγουμενίτσας, ενώ η σορός θα μεταφερθεί στον ναό στις 11:30 π.μ.

Τον εκλιπόντα αποχαιρετούν η σύζυγός του Αντιγόνη, τα παιδιά του Αναστάσιος και Μιχαήλ, τα εγγόνια, τα ανίψια και οι λοιποί συγγενείς.

Η διαδρομή, ο λόγος και η παρακαταθήκη του Σπυρίδων Ευστρατίου

Ο Σπυρίδων Ευστρατίου ανήκε στη γενιά ανθρώπων που συνέδεσαν την προσωπική τους πορεία με τη λειτουργία των συλλογικών δομών της τοπικής κοινωνίας. Ως αυτοκινητιστής και ιστορικό στέλεχος του κλάδου, είχε παρουσία μακράς διάρκειας στη συγκοινωνιακή ιστορία της Θεσπρωτίας και ειδικότερα στο ΚΤΕΛ, όπου καταγράφεται και ως ένας από τους πρώτους μετόχους.

Η στάση του για τη «νέα εποχή» του ΚΤΕΛ Θεσπρωτίας

Σε ανοιχτή επιστολή του με αφορμή τη μετατροπή του ΚΤΕΛ Θεσπρωτίας σε Ανώνυμη Εταιρεία, ο Σπ. Ευστρατίου ανέδειξε τις δυνατότητες που ανοίγονται, αλλά και τους όρους για να αποδώσει στην πράξη αυτή η αλλαγή. Επέμεινε ότι απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας και συσπείρωση των μετόχων, ώστε η μετάβαση να μη μείνει τυπική, αλλά να λειτουργήσει ως πραγματικός μοχλός προόδου και ωφέλειας για το σύνολο.

Στο ίδιο πλαίσιο, έθεσε στο τραπέζι την ανάγκη προσαρμογής στις νέες συνθήκες και προσανατολισμού σε πιο «ανοικτούς ορίζοντες», με αξιοποίηση ευκαιριών που συνδέονται και με τη θέση της Ηγουμενίτσας, υπογραμμίζοντας ότι το αποτέλεσμα θα κριθεί από τις επιλογές και τη συλλογική στάση των ανθρώπων της εταιρείας.

«Η Μάχη της Ζωής μου»: μια αυτοβιογραφική κατάθεση

Παράλληλα, ο Σπυρίδων Ευστρατίου άφησε και μια προσωπική γραπτή παρακαταθήκη με το έργο «Η Μάχη της Ζωής μου», το οποίο παρουσιάζεται ως αυτοβιογραφικό και έντονα βιωματικό. Η αφήγησή του αποδίδεται ως ευθύς λόγος, χωρίς λογοτεχνικές επιτηδεύσεις, με κεντρικούς άξονες το ήθος, την επαγγελματική αξιοπρέπεια, τις δοκιμασίες της ζωής, αλλά και πλευρές της κοινωνικής και συνδικαλιστικής διαδρομής του κλάδου.

Στο έργο του καταγράφονται γεγονότα και εμπειρίες, μαζί με αναφορές σε ιστορικές περιόδους και καταστάσεις που σημάδεψαν τη χώρα και τις τοπικές κοινωνίες, με στόχο –όπως αποτυπώνεται– να μείνει μια καθαρή μαρτυρία για τους νεότερους.

Η απώλειά του κλείνει έναν κύκλο μιας εκατονταετίας, αλλά αφήνει πίσω μια διπλή κληρονομιά: τη θεσμική/επαγγελματική διαδρομή και τον δημόσιο λόγο του για τη συλλογική ευθύνη, μαζί με μια προσωπική μαρτυρία ζωής που επιχειρεί να διασώσει μνήμη, εμπειρία και αξίες.

Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια και στους οικείους του.

Αρβανίτες: Η Ιστορία και η Γλώσσα τους - Ποιές είναι οι αρβανίτικες λέξεις χρησιμοποιούμε και σήμερα...

thespro.gr Τρίτη, Ιανουαρίου 13, 2026

Τα αρβανίτικα θεωρούνται τυπικά από την συμβατική Ιστορία και Γλωσσολογία ως ένας κλάδος της αλβανικής γλώσσας, μία διάλεκτος της...
Οι Αλβανοί θεωρούν τα αρβανίτικα ως μία αρχαία αλβανική γλώσσα. Η αλήθεια όμως δεν είναι ακριβώς έτσι…

Ο γράφων κατάγεται από ένα αρβανιτοχώρι της Αττικής, από μία παραδοσιακή αγροτική οικογένεια και έχοντας μάθει πολλά μόνος του για την αρβανίτικη παράδοση έκανε πολύχρονες έρευνες πάνω στο αντικείμενο…

Ελληνο-αρβανίτικα χωριά, επί οθωμανοκρατίας στην Βοιωτία. Από χάρτη του 1570

(Greek-Arvanitic villages religions Ottoman Voeotia, map 1570).

Τα Αρβανίτικα δεν είναι διάλεκτος της επίσημης Αλβανικής γλώσσας, αλλά αντίθετα η αρβανίτικη είναι μία αρχαία γλώσσα από την οποία κατάγεται η νεώτερη τοσκική διάλεκτος, που υιοθετήθηκε από το αλβανικό κράτος ως επίσημη γλώσσα του κράτους. Η αρβανίτικη είναι γλώσσα αυτόνομη και η σημερινή αλβανική γλώσσα μία διάλεκτος της.

Απλά οι Αρβανίτες ποτέ δεν θεώρησαν τους εαυτούς τους ξεχωριστό έθνος από τους Έλληνες, όπου και να βρέθηκαν στην γη, σε οποιαδήποτε ιστορική περίοδο, εδώ και χιλιάδες χρόνια. Έγραφαν με ελληνικό αλφάβητο, μιλούσαν και έγραφαν ελληνικά και στις αρβανίτικες εκκλησίες υπήρχε το ελληνορθόδοξο τυπικό πάντα. Ενώ ο πληθυσμός του αλβανικού κράτους, που ιδρύθηκε το 1913, θέλησε να υιοθετήσει ξεχωριστό αλφάβητο, να κάνει μία νότια αλβανική γλώσσα της Βορείου Ηπείρου επίσημη γλώσσα με πολλά δάνεια από τα τουρκικά, τα ιταλικά, τα γαλλικά και τα αγγλικά. Για να δηλώσει ότι είναι πραγματικό έθνος και για να μην αφομοιωθεί με τους συγγενείς Έλληνες των γειτονικών περιοχών.

Χάρτης των αρβανιτών στα Βαλκάνια, τον Μεσαίωνα.

Από πού όμως κατάγονται οι Αρβανίτες και ποια η προέλευση της παράξενης γλώσσας τους. Θα πρέπει να πάμε πολύ πίσω στον χρόνο καθώς επιστήμονες έχουν βρει συγγένειες και ομοιότητες με την ομηρική γλώσσα. Οπότε μιλάμε τουλάχιστον για το 1.500-1.000 π.Χ. στην περιοχή που είναι σήμερα η Μακεδονία, η Ήπειρος, η Αλβανία και τα Σκόπια. Εκεί κατοικούσαν οι Βρύγες μία πολεμική θρακική φυλή, πολυπληθής και πολιτισμένη που κατοικούσε στο μεγαλύτερο μέρος των σημερινών Βαλκανίων.[1] Μιλούσαν μία γλώσσα που είχε κοινές ρίζες με την ελληνική και ομοιότητες στην δομή της γλώσσας. Ας μην ξεχνάμε ότι και οι Θράκες ήταν Έλληνες πανάρχαιοι κι ας θέλουν πολλοί ξένοι και εντόπιοι επιστήμονες να τους παρουσιάσουν σαν βαρβάρους ξεχωριστούς από τους Έλληνες, λόγω του ότι οι Νότιοι Έλληνες είχαν εξελιγμένο ελληνικό αστικό πολιτισμό σε σχέση με τον ξεπερασμένο αγροτικό πολιτισμό των Θρακών. Βέβαια αυτό είναι λάθος. Υπήρχαν πολλές «ταχύτητες» στον πολιτισμό των Ελλήνων, που δεν ήταν ενιαίος, αλλά διαφοροποιημένος τοπικά.

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο οι Βρύγες ή Φρύγες θεωρούνται ο αρχαιότερος λαός του κόσμου. Και να πως έγινε: Ο φαραώ Ψαμμήτιχος έδωσε δύο βρέφη σε έναν βοσκό και του είπε να τα πάρει μαζί του και να τα μεγαλώσει σε πολύ απομονωμένο περιβάλλον στην ύπαιθρο. Και να μην μιλήσει ποτέ μπροστά τους. Κάποια στιγμή, αφού πέρασε καιρός και τα βρέφη έγιναν παιδιά που περπατούσαν, ενώ άνοιξε την πόρτα στην καλύβα του αυτά ήλθαν αμέσως κοντά του και του ζήτησαν τροφή, φωνάζοντας "βέκος". Ο βοσκός το ανέφερε στον φαραώ και εκείνος ρώτησε τους σοφούς συμβούλους της αυλής του. Σε ποια γλώσσα υπάρχει η λέξη βέκος και τι σημαίνει. Εκείνοι του είπαν βέκος είναι στα φρυγικά το ψωμί. Και ο φαραώ έβγαλε το συμπέρασμα ότι οι Φρύγες είναι ο αρχαιότερος λαός στον κόσμο! Και θα μου πείτε και τι σχέση έχει αυτή η ιστορία με τα αρβανίτικα; Μα, στα αρβανίτικα μπουκ είναι το ψωμί, ο άρτος. Βέκος > βούκος > μπουκ (ακόμη και σήμερα λέμε μπουκιά, κλπ.).

Αρβανίτες στην Νέα Ήπειρο, το 1350.

Η αρβανίτικη είναι μία πανάρχαια ελληνική διάλεκτος. Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη όταν ιδρύθηκε η ελληνική αποικία της Επιδάμνου, στο σημερινό λιμάνι του Δυρραχίου στην Αλβανία, οι Κορίνθιοι άποικοι συνάντησαν Βρύγες και όχι Ιλλυριούς κατοίκους. Και μιλάμε την ίδια περίπου εποχή με το περιστατικό με τον φαραώ και τον βοσκό.

Αργότερα εισέβαλε η βάρβαρη φυλή των Ταυλαντίων Ιλλυριών στην περιοχή της κεντρικής Αλβανίας, που όμως δεν έσβησαν την φρυγική γλώσσα στην περιοχή. Ακολούθησαν οι πόλεμοι με το βασίλειο της Μακεδονίας, για 200 περίπου χρόνια, και ιδρύθηκαν παράλληλα με τις ελληνικές αποικίες των παραλίων και νέες πόλεις από τους Μακεδόνες και Ηπειρώτες βασιλείς, όπως η Αντιγόνεια στο Τεπελένι και η Αντιπάτρεια στο Μπεράτι της Αλβανίας. Ο εξελληνισμός άρχισε ενωρίς και εξελίχθηκε ραγδαία κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή εποχή. Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Διοκλητιανός ονόμασε την περιοχή αυτή ρωμαϊκη επαρχία, ως Ιλλυρία Ελληνική ή Νέα Ήπειρος, με πρωτεύουσα την Επίδαμνο, αποικία των Κορινθίων. Από εκεί περνούσε διασχίζοντας όλη την κεντρική Αλβανία η Εγνατία Οδός που κατέληγε στην νέα πρωτεύουσα των Ρωμαίων, την Κωνσταντινούπολη, το Βυζάντιο, των Μεγαρέων αποίκων.

Οι αναφορές για την Νέα Ήπειρο την δηλώνουν ως μερικώς ελληνική και μερικώς εξελληνισμένη. Ακολούθησε η βυζαντινή περίοδος που κράτησε 1.100 χρόνια. Από το Δυρράχιο καταγόταν ο αυτοκράτορας Αναστάσιος ο Δίκορος. Είχε τον έναν οφθαλμό μαύρο και τον άλλο γαλανό. Το Δυρράχιο καταστράφηκε από σεισμό και ο Αναστάσιος το ανοικοδόμησε κατασκευάζοντας τα μεγαλύτερα και υψηλότερα τείχη στα Βαλκάνια. Τόσο μεγάλα που προχωρούσαν ιππείς επάνω τους!

Αργότερα η περιοχή έγινε βυζαντινό διοικητικό Θέμα με πρωτεύουσα το Δυρράχιο. Υπήρξαν και εποικισμοί σλάβων στα ορεινά, που δεν επηρέαζαν σοβαρά τον εντόπιο πληθυσμό, την γλώσσα και την ορθόδοξη θρησκεία. Για 100 περίπου χρόνια εκεί συγκρούσθηκαν Βούλγαροι και Βυζαντινοί μέχρι που νίκησαν οι Βυζαντινοί την εποχή του Βουλγαροκτόνου (1018 μ.Χ.). Εκείνην την εποχή γίνονται οι πρώτες αναφορές σε Αρβανίτες της Ηπείρου και σε Αλβανούς της Βόρειας Αλβανίας (Διοκλείας). Το αναφέρουν οι Βυζαντινοί ιστορικοί συγγραφείς της εποχής, ο Μιχαήλ Ατταλειάτης και η πριγκήπισσα Άννα Κομνηνή. Το 1204 αλώθηκε η Κωνσταντινούπολη από τους Φράγκους σταυροφόρους και ιδρύθηκε στην δυτική βυζαντινή Ελλάδα το Δεσποτάτο της Ηπείρου, με έδρα την Άρτα και με βασιλείς από την Δυναστεία των Κομνηνών. Περιέλαβε όλην σχεδόν την Αλβανία μέχρι το Δυρράχιο στα Βόρεια. Εκείνους τους αιώνες εμφανίζεται η περιοχή Άρβανον[2], ανάμεσα στις Βρυγηίδες (δηλ. των Βρυγών – νυν Πρέσπες) λίμνες και το Δυρράχιο, σε ορεινή τοποθεσία, βόρεια της σημερινής Βορείου Ηπείρου.

Άρβανον και Αρβανίτες 100-1430 μ.Χ.

Στα 1262-1282 εισβάλουν στην περιοχή οι Γάλλοι της Δυναστείας των Ανδεγαυών της Ιταλίας, ηττώνται από τους Παλαιολόγους και παραιτούνται από την διεκδίκηση της Κωνσταντινούπολης. Αλλά οι περιοχές της Βόρειας Αλβανίας υιοθετούν τον καθολικισμό και ξεκινά η θρησκευτική διαίρεση της χώρας. Ο νότος παραμένει ορθόδοξος στο Δεσποτάτο της Ηπείρου των Κομνηνών. Έναν αιώνα αργότερα, στα 1320-1370 ξεκινά η κάθοδος των αρβανίτικων φυλών της Ηπείρου προς την νότια Ελλάδα. Είχαν προηγηθεί η κατάκτηση του Δεσποτάτου της Ηπείρου από τους Ιταλούς Ορσίνι των Επτανήσων, τους Παλαιολόγους της Κωνσταντινούπολης και τέλος τους Σέρβους του Στέφανου Δουσάν.

Λαϊκή εορτή στην Θήβα με αρβανίτες.

Οι Αρβανίτες εγκαθίστανται μέχρι το 1400 στην Στερεά Ελλάδα, την Αττική, την Εύβοια, την Πελοπόννησο, την Θράκη…[3] Ενώ παράλληλα ξεκινά η οθωμανική κατάκτηση των Βαλκανίων και την Ελλάδας που θα κρατήσει ένα περίπου αιώνα.

(*) Ο κ. Ισίδ. Σκληρός δεν είναι γλωσσολόγος. Απλώς ένας νεαρός ομιλητής της αρβανίτικης γλώσσας.

Φύλλο της δίγλωσσης (νεοελληνικά-αρβανίτικα)
εφημερίδος "Απόλλων" (1889).

ΠΙΝΑΚΑΣ ΜΕΡΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΙΚΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ
Ακολουθεί ένα λεξιλόγιο της σημερινής αρβανίτικη γλώσσας της νότιας Ελλάδας.
Μόνον ο Μάρκος Μπότσαρης κατόρθωσε να γράψει αρβανίτικο λεξικό στα χρόνια της εξορίας των Σουλιωτών (μετά το 1803).

Μπουκουράνα : Όμορφη
Μπουκουριά : Ομορφιά

Παλαθούρε : Παραθυρο
Στέπι : Σπίτι (> hospitium λατ.)

Βαιζα : κορίτσι
Ντιαλι : Αγόρι

Μπουρι : Άνδρας
Γκρουα : Γυναίκα

Τάτα : Πατέρας (< άττας φρυγικό)
Μούμα : Μητέρα , Μαμά

Πλιάκα : γριά, αρχαία
Θειάκα : Θεία

Βογκελ : Μικρός
Μάδε : Μεγάλος

Βλα ιμ : Αδερφός μου (> βλάμης : φίλος)
Μοτρα : Αδερφή

Κρουσκ : Συγγενείς, Συμπέθεροι
Μπουγιαρ : Αριστοκράτες, Βογιάροι

Πρίφτης : Ιερέας, Παπάς (> priest αγγλικά)
Τριμ : Παλληκάρι

Νουσε : Νύφη
Νταρσεμ : Γάμος

Ζοτιν : Κύριος, Θεός (< Ζευς)
Ντιελ : Ήλιος (< Δίας)

Ντερα : Πόρτα (< Δέρας ή Δούρα ομηρικό)
Κιελ : Ουρανός (> cielo ιταλικά)

Ντέτι : Θάλασσα
Μάλι : Βουνό

Λιούμι : Ποτάμι
Ράθρι : Ρείθρο, θέση κοντά σε ποτάμι

Χώρα : Πρωτεύουσα πόλη
Καντούτι : Χωριό

Κρουγιε : Βρύση (< κρήνη)
Ούγιε : Νερό (> aqua λατινικό)

Αρ : Γη (αρ πανάρχαια λέξη της Γης)
Ζιαρδ : Φωτιά

Μπουκ : Ψωμί (< βέκος φρυγικό)
Ντιαθ : Τυρί

Κριε : Κεφάλι (< κριός)
Κόκα : Κεφάλι

Κρεχαρορι : Στήθος
Κουριζι : Πλάτη

Μπίθα : Πισινός
(Μπιθε-γκουρας : Κολο-κοτρώνης)
Γκούρα - Πέτρα
(οπλαρχηγός Γκούρας του 1821)

Ντορες : Χερια
Κεμπετε : Πόδια

Δεμπε : Δόντια
Γκουλουμιε : Μάτια, Οφθαλμοί

Μπέσα : Πίστη, υπόσχεση
Μπαμπεσιά : Απιστία, Ατιμία

Πακ : λίγη
(Πακ μπέσα : Μπαμπεσια)
Φλες : Μιλάω, Λέω
(Παπαφλεσσας : Πολυλογάς παπάς)

Κες : Γελώ
Καμ : Έχω, Κεμι : Έχουμε

Σκοβα : Περναω από κάπου
Ντο βες : Θα πάω (< βαίνω)

Ντο Χαμ: θα φάω (< χαύω αρχαίο ελληνικό)
Μος : Μην (αρνητικό, αποτρεπτικό)

Ντρέδε : Τρομεροί (Ντρέδες Μεσσηνίας)
Ρι ατιε : Κάθησε εδώ (< ρέω)

Σούμε : Πολύ
Φτοχτε : Κακό, Φτωχό

Βατε : Πήγε, Έφυγε (< βαίνω)
έρδε : ήρθε

Σιπρ : Επάνω (> sopra ιταλικό)
Ποστ : Κάτω

Φάρα : Σπόρος, γένος
(< φατρία αρχαίο ελληνικό)
Σιοκ : δικός μου, δικός σας

Ρα καμπάνα : η καμπάνα
Πι : Πίνω

Τι : Εσύ (> tu ιταλικό)
Σοντε : Σήμερα

Νατε : Νύχτα (> notte ιταλικό)
Μενάτε : Πρωί (Μετά την νύχτα)

Ντίτα : Ημέρα (> date, day αγγλικό)
Βίτρα : Χρόνια, Έτη

Κουρτίνα : Όταν
Κάντον : Τραγουδώ (> canzoni ιταλικό)

Γκλιούχε : Γλώσσα
Ε πάρε : Ο πρώτος (> primus λατινικό)

Γκιθ : Όλο
Πούνε : Εργασία, δουλειά (< πόνος)

Μπάρδε : Λευκό, Άσπρο
Κουκε : Κόκκινο

Ζεζε : Μαύρο
Ρίμτε : Κίτρινο

Λουλε : Άνθος, Λουλούδι
Γκορυτσά, γκορτσά : Άγρια αχλαδιά

Εα κτου : Έλα εδώ
Σκόν γκα κτου : Φύγε από εδώ

Ντελιέτ : Πρόβατα
Δίτε : Κατσίκια

Γκιόσα : Προβατίνα
Ντόσα : Γουρούνα

Λιόπε : Αγελάδα
(> Λιόπεσι)
Πούλε : Κοτόπουλο
(> polo ιταλικά)

Λεπούρ : Λαγός
(> κελεπούρι)
Γκιέλι : Κόκκορας

Καρκαλέτσι : Ακρίδα
Μελιγκόνα : Μυρμήγκι (< μυρμηδών ομηρικό)

Αρβανίτικα επώνυμα: