8 Μαρτίου: Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας - Από τις σουφραζέτες μέχρι σήμερα ο αγώνας συνεχίζεται | Γράφει η Χριστίνα Ευαγγέλου

Η 8η Μαρτίου δεν είναι απλώς μια επετειακή ημέρα. Είναι μια υπενθύμιση ότι τα δικαιώματα των γυναικών κατακτήθηκαν μέσα από μακροχρόνιους αγώνες και ότι, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, η ισότητα παραμένει ακόμη ζητούμενο σε πολλούς τομείς της καθημερινής ζωής. Η ιστορική διαδρομή της Ημέρας της Γυναίκας συνδέεται με τα εργατικά και γυναικεία κινήματα των αρχών του 20ού αιώνα, ενώ οι σουφραζέτες άφησαν ανεξίτηλο το αποτύπωμα στη διεκδίκηση πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων για τις γυναίκες.

Οι κατακτήσεις δεν έσβησαν τις ανισότητες

Παρά τις θεσμικές αλλαγές και τη βελτίωση της θέσης των γυναικών σε πολλές χώρες, οι κοινωνικές ανισότητες παραμένουν. Η εικόνα στην εργασία είναι αποκαλυπτική. Τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι γυναίκες εξακολουθούν να αμείβονται κατά μέσο όρο λιγότερο από τους άνδρες, με το μισθολογικό χάσμα να παραμένει υπαρκτό και μετρήσιμο.

Στην Ελλάδα, το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στις αποδοχές. Η διαφορά στη συμμετοχή ανδρών και γυναικών στην αγορά εργασίας παραμένει μεγάλη, κάτι που αποτυπώνει ότι πολλές γυναίκες συνεχίζουν να έχουν δυσκολότερη πρόσβαση στην απασχόληση ή να μένουν εκτός εργασίας λόγω οικογενειακών και κοινωνικών βαρών.

Η αόρατη εργασία μέσα στο σπίτι

Ένα από τα πιο επίμονα πεδία ανισότητας παραμένει το σπίτι. Η λεγόμενη απλήρωτη εργασία φροντίδας και νοικοκυριού συνεχίζει να βαραίνει δυσανάλογα τις γυναίκες. Στην Ελλάδα, οι γυναίκες αφιερώνουν σημαντικά περισσότερο χρόνο από τους άνδρες σε οικιακές εργασίες, φροντίδα παιδιών, ηλικιωμένων και καθημερινή οργάνωση της οικογενειακής ζωής. Πρόκειται για μια εργασία που σπάνια αναγνωρίζεται, αλλά επηρεάζει καθοριστικά τις επαγγελματικές δυνατότητες, τον ελεύθερο χρόνο και την ποιότητα ζωής τους.

Αυτή η καθημερινή ανισορροπία δείχνει ότι η ισότητα δεν είναι μόνο θέμα νόμων ή δημόσιων δηλώσεων. Είναι και ζήτημα κατανομής ευθυνών μέσα στην οικογένεια, αλλαγής νοοτροπίας και ουσιαστικής συμμετοχής των ανδρών στη φροντίδα και στο σπίτι.

Γυναικοκτονίες και έμφυλη βία στην Ελλάδα

Η πιο σκληρή όψη της ανισότητας είναι η βία. Τα τελευταία χρόνια, η συζήτηση στην Ελλάδα γύρω από τις γυναικοκτονίες έχει ενταθεί, καθώς όλο και περισσότερες υποθέσεις αναδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος. Στις επίσημες ετήσιες εκθέσεις της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καταγράφονται δεκάδες ανθρωποκτονίες γυναικών και ειδική αναφορά σε γυναικοκτονίες, με τις αρμόδιες αρχές να επισημαίνουν ότι το ποσοστό τους παρουσιάζει αυξητική τάση σε βάθος χρόνου.

Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει ότι η έμφυλη βία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένο ή ιδιωτικό περιστατικό. Είναι κοινωνικό ζήτημα που αφορά την πρόληψη, την εκπαίδευση, την προστασία των θυμάτων, τη λειτουργία των θεσμών και την έγκαιρη παρέμβαση πριν η βία οδηγήσει στο πιο ακραίο αποτέλεσμα.

Μια ημέρα μνήμης, αλλά και ευθύνης

Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας δεν είναι μια τυπική γιορτή. Είναι ημέρα μνήμης για όσες αγωνίστηκαν πριν από εμάς, αλλά και ημέρα ευθύνης για όσα παραμένουν ανοιχτά. Από τις σουφραζέτες μέχρι τις γυναίκες του σήμερα, η διεκδίκηση για ίσα δικαιώματα, ίσες αμοιβές, ασφάλεια, αξιοπρέπεια και σεβασμό συνεχίζεται.

Όσο οι γυναίκες πληρώνονται λιγότερο, επωμίζονται μεγαλύτερο βάρος στο σπίτι και κινδυνεύουν ακόμη και μέσα στον στενό οικογενειακό τους κύκλο, η ισότητα δεν έχει ολοκληρωθεί. Και αυτό είναι κάτι που δεν αφορά μόνο τις γυναίκες. Αφορά ολόκληρη την κοινωνία.

Χριστίνα Ευαγγέλου

Φιλόλογος

Αρθρογράφος

Κατόχος MSc στη Διαπολιτισμική Εκπαίδευση