.webp)
Η σπάθη του καπετάν Χρήστου Φωτομάρα επιστρέφει στο Σούλι μετά από 204 χρόνια
Ένα ιστορικό κειμήλιο με βαρύ συμβολισμό επιστρέφει στο Σούλι, μετά από 204 χρόνια, στο πλαίσιο των Εκδηλώσεων Μνήμης Σουλίου 2026.
Πρόκειται για τη σπάθη του Σουλιώτη αγωνιστή Χρήστου Νάση Φωτομάρα, γόνου της γνωστής σουλιώτικης φάρας, η οποία θα εκτεθεί στην ιστορική Οικία Τζαβέλλα, προσδίδοντας ιδιαίτερο βάρος στις φετινές εκδηλώσεις.
Ο Χρήστος Φωτομάρας συμμετείχε στους Αγώνες του Σουλίου και στη συνέχεια πολέμησε επικεφαλής σωμάτων Σουλιωτών σε σημαντικές μάχες της Ελληνικής Επανάστασης, μεταξύ αυτών και στην τρίτη πολιορκία και την Έξοδο του Μεσολογγίου.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο αγωνιστής Κασομούλης στα ιστορικά απομνημονεύματά του, τη νύχτα της Εξόδου, μέσα στον ορυμαγδό των μαχών, η σπάθη του Φωτομάρα έπεσε και χάθηκε. Ένας στρατιώτης που τον ακολουθούσε την αναγνώρισε, τη διέσωσε και, όταν πλέον βρέθηκαν σε ασφαλές σημείο, την παρέδωσε ξανά στον καπετάνιο του.
Μετά την Επανάσταση, όπως συνήθιζαν πολλοί αγωνιστές, ο Χρήστος Φωτομάρας έδωσε τη σπάθη του για να «ασημωθεί», δηλαδή να επενδυθούν με ασήμι η θήκη και η λαβή της. Το αποτέλεσμα αποτελεί εξαιρετικό δείγμα ηπειρώτικης αργυροχοΐας, έργο του Καλλαρυτιώτη αργυροχόου και χαράκτη Ιωάννη Νταβαρούκα, τον Μάρτιο του 1831, όπως μαρτυρά η εγχάρακτη επιγραφή στη ράχη της θήκης, μαζί με το όνομα του κατόχου της.
Η σπάθη φυλάσσεται στο Μουσείο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας Πελοποννήσου στην Πάτρα. Στο μουσείο δωρήθηκε από τον ιατρό Πατρών Μιχαήλ Σακελλαρίου, απόγονο της αχαϊκής οικογένειας Κουμανιώτη, με την οποία είχε συγγενέψει ο Χρήστος Φωτομάρας μετά την Επανάσταση, όταν διετέλεσε και Φρούραρχος Πατρών.
Η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Πελοποννήσου, τιμώντας τη Μνήμη Σουλίου, αποφάσισε την έκθεση της σπάθης στην Οικία Τζαβέλλα κατά το διήμερο των φετινών εκδηλώσεων.
Από την πλευρά της Οικίας Τζαβέλλα, ο Κώστας Λ. Τζαβέλλας ευχαρίστησε θερμά την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Πελοποννήσου και την πόλη της Πάτρας για τη γενναιόδωρη αυτή πράξη, τονίζοντας ότι η επιστροφή του κειμηλίου στο Σούλι αποτελεί τιμή και έμπρακτη αναγνώριση της προσπάθειας που γίνεται για την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης.
Όπως επισημαίνει, ο καπετάν Χρήστος Φωτομάρας ήταν ξάδελφος των Νικολάου, Κίτσου, Γιαννάκη και Κώστα Τζαβέλλα, επίσης αγωνιστών του 1821 και τέκνων του πολέμαρχου Φώτου Λ. Τζαβέλλα.
Η έκθεση της σπάθης στην Οικία Τζαβέλλα αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα σημεία αναφοράς των φετινών Εκδηλώσεων Μνήμης Σουλίου, καθώς ένα αυθεντικό κειμήλιο της Επανάστασης επιστρέφει, έστω και προσωρινά, στον τόπο όπου ανήκει ιστορικά και συμβολικά.