Ιχθυοκαλλιέργειες: 105 νέα επενδυτικά σχέδια με τη Θεσπρωτία στις πρωταγωνίστριες περιοχές | Της Άννας Στεργίου

Την ιχθυοκαλλιέργεια προτάσσει η κυβέρνηση στη νέα Κοινή Αλιευτική Πολιτική (ΚΑλΠ) μετά το 2028. Κατά την τωρινή προγραμματική περίοδο έχουν εγκριθεί 105 νέα επενδυτικά σχέδια υδατοκαλλιέργειας.

Πρόκειται για έναν εξωστρεφή τομέα, στον οποίο η χώρα μας είναι πρωταγωνίστρια κι έχει αυξήσει τις θέσεις απασχόλησης, παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις. Παρά ταύτα εξακολουθούν να υπάρχουν γραφειοκρατικές αγκυλώσεις κι εμπόδια, αδυναμίες ως προς τη χωροθέτηση, την αδειοδότηση και τις επεκτάσεις ενώ έχει αυξηθεί και το κόστος παραγωγής.

Τα παραπάνω αναφέρθηκαν μεταξύ άλλων στην Επιτροπή Περιφερειών της Βουλής, όπου ήταν καλεσμένοι και πολιτικά και διοικητικά στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αλλά και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των μονάδων ιχθυοκαλλιεργειών.

ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ

Στην Ελλάδα λειτουργούν σήμερα περίπου 285 μονάδες θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας, περισσότερες από 400 μονάδες οστρακοκαλλιέργειας και 24 ιχθυογενετικοί σταθμοί. Ο κλάδος δημιουργεί περίπου 12.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας ενώ η συνολική παραγωγή ξεπερνά τους 120.000 τόνους ετησίως. Το 80% της παραγωγής εξάγεται στις διεθνείς αγορές.

Στοιχεία του 2024 δείχνουν πως εξάγονται 94.000 τόνοι τσιπούρας και λαβρακιού, 585 εκατ. ευρώ αξία. Είναι προϊόντα που ταξιδεύουν σε 38 αγορές εκτός Ελλάδας, κυρίως προς χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και σε τρίτες χώρες.

Η οικονομική αξία της παραγωγής προσεγγίζει τα 800 εκατομμύρια ευρώ. Η παραγωγή μεσογειακών ειδών, όπως τσιπούρα και λαβράκι ανήλθε στους 123.000 τόνους με αξία περίπου 770 εκατομμύρια ευρώ.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ

Οι τρεις βασικές αγορές του ελληνικού ψαριού ιχθυοκαλλιέργειας είναι: Ιταλία, Ισπανία και Γαλλία, οι οποίες απορροφούν τη μερίδα του λέοντος σε ό, τι αφορά στην τσιπούρα και το λαβράκι. Σημαντική παρουσία έχει το ελληνικό ψάρι ιχθυοκαλλιέργειας και στη Βουλγαρία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ολλανδία, τη Γερμανία, το Ισραήλ, την Πορτογαλία και τη Ρουμανία. Σε μικρότερη κλίμακα αναπτύσσονται και άλλα μεσογειακά είδη, όπως ο κρανιός και το φαγκρί.

ΝΕΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ, ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Σε αυτή τη φάση ανακοινώθηκαν 105 νέα επενδυτικά σχέδια συνολικού προϋπολογισμού 131 εκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων τα 87 εκατομμύρια προέρχονται από δημόσια χρηματοδότηση. Παράλληλα, προβλέπεται χρηματοδότηση ύψους 4 εκατομμυρίων ευρώ για τον χωροταξικό σχεδιασμό των υδατοκαλλιεργειών, την περιβαλλοντική παρακολούθηση και την οργανωμένη ανάπτυξη του κλάδου με στόχο μια βιώσιμη και ανταγωνιστική ανάπτυξη στο μέλλον.

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ

Σε ό, τι αφορά στη γεωγραφική κατανομή σημαντικές παραγωγές ιχθύων καταγράφουν οι: Εύβοια, τα Δωδεκάνησα, η Αιτωλοακαρνανία, η Κεφαλλονιά, η Φθιώτιδα, η Θεσπρωτία. Επίσης, η Αττική, η Αργολίδα, η Κορινθία, η Χίος, η Πρέβεζα, η Φωκίδα και η Λέσβος ενώ η Κεντρική Μακεδονία: Θεσσαλονίκη, Ημαθία και Πιερία πρωτοστατούν στις οστρακοκαλλιέργειες.

Η Δρ. Άλκηστη Πάρπουρα, προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξήγησε πως γύρω από τον κλάδο της υδατοκαλλιέργειας κινητοποιούνται περίπου 700 φορείς και επιχειρήσεις ενώ σημαντική παραγωγική δραστηριότητα είναι και η παραγωγή ιχθυδίων γόνου, που αποτιμάται σε 320 εκ. ευρώ και η εξαγωγή γόνου, που αποτιμάται σε 70 εκ. ευρώ. Η αξία της οστρακοκαλλιέργειας εκτιμάται αυτή τη στιγμή σε 12 εκ. ευρώ. Σημείωσε πως υπάρχουν 72 λιμνοθάλασσες στη χώρα, 31 από τις οποίες είναι μισθωμένες και παραγωγικά ενεργές με περίπου 800 τόνους ετήσια παραγωγή και αντικείμενο κυρίως τα κεφαλοειδή, την τσιπούρα, το λαβράκι και λιγότερο το χέλι.

Σημείωσε πως το Πρόγραμμα Αλιείας Υδατοκαλλιέργειας και Θάλασσας 2021- 2027 στηρίζει τον κλάδο μέσω των επενδύσεων με 131 εκατομμύρια ευρώ, ο οποίος δέχεται πιέσεις και λόγω της κλιματικής αλλαγής, που ανεβάζει τη θερμοκρασία στο νερό κ.ά.

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΡΙΕΣ ΟΙ ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Ευθυμία Γιόκαλα, προϊσταμένη της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Προγράμματος «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα» οι μεγάλες επιχειρήσεις υδατοκαλλιέργειας χρηματοδοτούνται με 50%, οι μικρομεσαίες με 60%, τα καινοτόμα σχέδια με 75% ενώ οι επενδύσεις σε απομακρυσμένα ελληνικά νησιά ενισχύονται έως και 85%.

Κατά την υλοποίηση των τεσσάρων προηγούμενων ΚΑλΠ πραγματοποιήθηκαν περισσότερα από 770 επενδυτικά σχέδια, με δημόσια δαπάνη, που ξεπέρασε τα 250 εκατομμύρια ευρώ. Στο πρόγραμμα ΕΠΑΛΘ 2014–2020 η υδατοκαλλιέργεια έλαβε περισσότερα από 140 εκ. ευρώ, δημόσιας δαπάνης. Από αυτά, περίπου 85 εκ. κατευθύνθηκαν στις παραγωγικές επενδύσεις, 20 εκατομμύρια διατέθηκαν για στήριξη λόγω πανδημίας, άλλα 20 εκ. για την ουκρανική κρίση, 11,5 εκ. για καινοτόμα προγράμματα και 4 εκ. ευρώ για σχέδια παραγωγής και εμπορίας. Στο πλαίσιο του ΠΑΛΥΘ κατατέθηκαν 120 νέα επενδυτικά σχέδια, από τα οποία εγκρίθηκαν τα 105, με δημόσια χρηματοδότηση ύψους 87,4 εκ. ευρώ. Το 75% των σχεδίων προέρχεται από μικρομεσαίες επιχειρήσεις ενώ έξι επενδυτικά σχέδια χαρακτηρίζονται ως αμιγώς καινοτόμα.

Η κ. Γιόκαλα εξήγησε πως πρόσφατα δόθηκε έμφαση και στον υδατοκαλλιεργητικό τουρισμό, ο οποίος μπορεί ν΄ αποφέρει ένα συμπληρωματικό εισόδημα, χρηματοδοτείται ως επιλέξιμη δαπάνη στο πλαίσιο των επενδύσεων υδατοκαλλιέργειας. Εξήγησε, πως στις νησιωτικές και παραμεθόριες περιοχές λόγω της αύξησης του κόστους, οι μονάδες υδατοκαλλιέργειας επιδοτούνται με το 85% και όχι με 50% ή 60%, όπως σ’ όλη την υπόλοιπη Ελλάδα.