Ειδικά μέτρα για να μη σβήσουν τα καφενεία και οι ταβέρνες των ακριτικών χωριών ζητά ο Δήμος Φιλιατών

Ειδικά μέτρα για να μη σβήσουν τα καφενεία και οι ταβέρνες των ακριτικών χωριών ζητά ο Δήμος Φιλιατών

Τη θεσμοθέτηση ενός ειδικού πλαισίου στήριξης για τα παραδοσιακά καφενεία και τις ταβέρνες που εξακολουθούν να λειτουργούν στα ακριτικά και παραμεθόρια χωριά ζητά ο Δήμος Φιλιατών από την κυβέρνηση.

Με επιστολή του, στις 6 Ιουλίου 2026, ο δήμαρχος Φιλιατών Παρασκευάς Βλάχος απευθύνεται προς τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ζητώντας τη λήψη άμεσων και ουσιαστικών μέτρων.

Η επιστολή κοινοποιήθηκε επίσης στο Υπουργείο Εσωτερικών, στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας και στον βουλευτή Θεσπρωτίας Βασίλειο Γιόγιακα.

Ο Δήμος περιγράφει τη δραματική πληθυσμιακή συρρίκνωση που βιώνουν εδώ και δεκαετίες τα χωριά του ορεινού όγκου της Μουργκάνας και γενικότερα της παραμεθορίου, εξαιτίας της αστυφιλίας, της υπογεννητικότητας και της έλλειψης αναπτυξιακών προοπτικών.

Χωριά που κάποτε έσφυζαν από ζωή και αριθμούσαν εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες κατοίκους έχουν σήμερα απομείνει με ελάχιστους μόνιμους κατοίκους, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι ηλικιωμένοι.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, τα παραδοσιακά καφενεία που εξακολουθούν να λειτουργούν δεν αποτελούν, σύμφωνα με τον Δήμο, απλώς εμπορικές επιχειρήσεις. Αποτελούν χώρους συνάντησης, επικοινωνίας, κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης, ενώ για πολλούς ηλικιωμένους είναι η μοναδική καθημερινή δυνατότητα κοινωνικής επαφής.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις παραδοσιακές ταβέρνες που λειτουργούν σε χωριά όπως η Κεραμίτσα, η Ραβενή, η Λεπτοκαρυά, η Λιά και το Κόκκινο Λιθάρι. Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις, όπως τονίζεται, δίνουν καθημερινά αγώνα επιβίωσης, εξυπηρετώντας έναν εξαιρετικά μικρό αριθμό μόνιμων κατοίκων και επισκεπτών.

Παρά το υψηλό λειτουργικό κόστος, τη μείωση του πληθυσμού και τις αυξημένες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, οι ιδιοκτήτες τους παραμένουν στα χωριά, προσφέροντας όχι μόνο υπηρεσίες εστίασης αλλά και χώρους φιλοξενίας, ανθρώπινης επικοινωνίας και κοινωνικής ζωής.

Ο Δήμος Φιλιατών ζητά, μεταξύ άλλων, να εξεταστούν:

• Φορολογικές απαλλαγές και μείωση του ΦΠΑ.
• Απαλλαγή από την υποχρέωση εγκατάστασης και λειτουργίας POS.
• Περιορισμός δυσανάλογων λογιστικών και γραφειοκρατικών υποχρεώσεων.
• Επιδότηση του ηλεκτρικού ρεύματος.
• Δημιουργία ειδικού προγράμματος οικονομικής ενίσχυσης.
• Αναγνώριση του κοινωνικού χαρακτήρα των παραδοσιακών καφενείων ως δομών κοινωνικής συνοχής.
• Επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών.
• Ειδικό πρόγραμμα στήριξης των επιχειρήσεων που λειτουργούν σε ακριτικές και ορεινές κοινότητες.
• Απαλλαγές ή διευκολύνσεις σε τραπεζικές και άλλες υποχρεώσεις που επιβαρύνουν δυσανάλογα τις πολύ μικρές επιχειρήσεις των χωριών.

Ο Δήμος εκτιμά ότι το δημοσιονομικό κόστος των συγκεκριμένων παρεμβάσεων θα είναι πρακτικά αμελητέο, καθώς αφορά έναν εξαιρετικά μικρό αριθμό επιχειρήσεων. Αντίθετα, το κοινωνικό, αναπτυξιακό και εθνικό όφελος από τη διατήρηση της ζωής στα ακριτικά χωριά χαρακτηρίζεται ανεκτίμητο.

«Η Πολιτεία οφείλει να αποδείξει έμπρακτα ότι αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των παραμεθόριων περιοχών και στηρίζει όσους εξακολουθούν να ζουν, να εργάζονται και να κρατούν ζωντανά τα χωριά της ελληνικής υπαίθρου», αναφέρεται στην επιστολή.

Ο Δήμος Φιλιατών ζητά από την κυβέρνηση να εξετάσει με τη δέουσα προσοχή τα αιτήματα και να προχωρήσει στη λήψη μέτρων που θα συμβάλουν στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, της τοπικής ανάπτυξης και της ελληνικής παρουσίας στα ακριτικά χωριά.

Η επιστολή του Δημάρχου Φιλιατών:

Φιλιάτες, 6.7.2026

Αριθ. Πρωτ: 5248

ΠΡΟΣ:

Τον Πρωθυπουργό της Ελληνικής Δημοκρατίας

e-mail: primeminister@primeminister.gr

Τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

e-mail: ministeroffice@minfin.gr

ΚΟΙΝ.:

Υπουργείο Εσωτερικών

e-mail: ypourgos@ypes.gov.gr

Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος

(ΚΕΔΕ)

e-mail: info@kede.gr

Βουλευτή Θεσπρωτίας

κ. Βασίλειο Γιόγιακα

e-mail: v.giogiakas@parliament.gr

ΘΕΜΑ: «Ειδικά μέτρα στήριξης των παραδοσιακών καφενείων και ταβερνών των ακριτικών και παραμεθόριων χωριών του Δήμου Φιλιατών»

Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ, Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,

Ο Δήμος Φιλιατών αποτελεί έναν από τους πλέον ακριτικούς και παραμεθόριους δήμους της χώρας. Τα χωριά του ορεινού όγκου της Μουργκάνας και γενικότερα της παραμεθορίου βιώνουν εδώ και δεκαετίες μια συνεχή και δραματική πληθυσμιακή συρρίκνωση, αποτέλεσμα της αστυφιλίας, της υπογεννητικότητας και της έλλειψης αναπτυξιακών προοπτικών.

Χωριά που κάποτε έσφυζαν από ζωή, με εκατοντάδες ή και χιλιάδες κατοίκους, σήμερα αριθμούν ελάχιστους μόνιμους κατοίκους, μετρημένους σε δυο με τρεις δεκάδες,στην πλειονότητά τους ηλικιωμένους ανθρώπους. Ολόκληρες κοινότητες βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κίνδυνο της οριστικής ερήμωσης, γεγονός που δεν αφορά μόνο την τοπική κοινωνία αλλά και την ίδια την παρουσία του ελληνικού πληθυσμού σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη εθνικά περιοχή.

Μέσα σε αυτές τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, τα ελάχιστα παραδοσιακά καφενεία που εξακολουθούν να λειτουργούν στα χωριά του Δήμου Φιλιατών αποτελούν πραγματικές εστίες ζωής. Δεν είναι απλώς επιχειρήσεις. Είναι χώροι συνάντησης, επικοινωνίας, κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης. Για πολλούς ηλικιωμένους κατοίκους αποτελούν τη μοναδική καθημερινή δυνατότητα κοινωνικής επαφής και συμμετοχής στη ζωή του χωριού.

Η λειτουργία τους δεν μπορεί να αξιολογείται αποκλειστικά με οικονομικούς δείκτες. Η ύπαρξή τους συμβάλλει ουσιαστικά στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και της ανθρώπινης παρουσίας στα ακριτικά χωριά της περιοχής μας.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει να γίνει και στις πέντε παραδοσιακές ταβέρνες που εξακολουθούν να λειτουργούν στα χωριά Κεραμίτσα, Ραβενή, Λεπτοκαρυά, Λιά και Κόκκινο Λιθάρι του ορεινού όγκου της Μουργκάνας. Οι επιχειρήσεις αυτές δίνουν καθημερινά έναν πραγματικό αγώνα επιβίωσης, εξυπηρετώντας έναν ελάχιστο αριθμό μόνιμων κατοίκων και επισκεπτών.

Παρά το υψηλό κόστος λειτουργίας, τη μείωση του πληθυσμού και τις αυξημένες φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις, οι ιδιοκτήτες τους επιμένουν να κρατούν ανοιχτές τις επιχειρήσεις τους, προσφέροντας όχι μόνο υπηρεσίες εστίασης αλλά και έναν χώρο φιλοξενίας, ανθρώπινης επικοινωνίας και κοινωνικής ζωής.

Τα καφενεία και οι παραδοσιακές ταβέρνες της Μουργκάνας αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας των χωριών μας. Η απώλειά τους θα επιταχύνει περαιτέρω την ερήμωση της περιοχής και θα στερήσει από τις τοπικές κοινωνίες έναν από τους τελευταίους πυρήνες συλλογικής ζωής.

Η διατήρηση της ζωής στα ακριτικά χωριά του Δήμου Φιλιατών δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακή ή κοινωνική ανάγκη. Αποτελεί ζήτημα εθνικής σημασίας. Η παραμονή πληθυσμού στην παραμεθόριο, η λειτουργία βασικών κοινωνικών δομών και η συνέχιση της οικονομικής δραστηριότητας στις περιοχές αυτές συνδέονται άμεσα με τη διατήρηση της ζωντανής ελληνικής παρουσίας στα σύνορα της πατρίδας μας.

Για τους λόγους αυτούς, ο Δήμος Φιλιατών ζητά από την Ελληνική Κυβέρνηση τη θέσπιση ειδικού πλαισίου στήριξης για τα παραδοσιακά καφενεία και τις ταβέρνες των ακριτικών χωριών και ειδικότερα:

1.Απαλλαγή από φορολογικές επιβαρύνσεις, ως και μείωση Φ. Π. Α

2.Απαλλαγή από την υποχρέωση εγκατάστασης και λειτουργίας POS.

3.Απαλλαγή από δυσανάλογες λογιστικές και γραφειοκρατικές υποχρεώσεις.

4.Επιδότηση ηλεκτρικού ρεύματος

5.Δημιουργία ειδικού προγράμματος οικονομικής ενίσχυσης για τη διατήρηση της λειτουργίας τους

6.Αναγνώριση του κοινωνικού χαρακτήρα των παραδοσιακών καφενείων ως δομών κοινωνικής συνοχής των μικρών Κοινοτήτων.

7.Επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών.

8.Ειδικό πρόγραμμα οικονομικής ενίσχυσης για τις επιχειρήσεις που λειτουργούν σε ακριτικές και ορεινές κοινότητες.

9.Εξέταση απαλλαγών ή διευκολύνσεων σε τραπεζικές και λοιπές υποχρεώσεις που επιβαρύνουν δυσανάλογα τις πολύ μικρές επιχειρήσεις των χωριών.

• Αντίστοιχη ειδική μεταχείριση και για τις τέσσερις παραδοσιακές ταβέρνες που λειτουργούν στον ορεινό όγκο της Μουργκάνας, αναγνωρίζοντας τον κοινωνικό και εθνικό ρόλο που επιτελούν.

Το δημοσιονομικό κόστος από την εφαρμογή των παραπάνω μέτρων θα είναι πρακτικά αμελητέο για τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς αφορά έναν εξαιρετικά μικρό αριθμό επιχειρήσεων.

Αντίθετα, το κοινωνικό, αναπτυξιακό και εθνικό όφελος από τη διατήρηση της ζωής στις ακριτικές κοινότητες της Μουργκάνας και του Δήμου Φιλιατών είναι ανεκτίμητο.

Η Πολιτεία οφείλει να αποδείξει έμπρακτα ότι αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των παραμεθόριων περιοχών και στηρίζει όσους εξακολουθούν να ζουν, να εργάζονται και να κρατούν ζωντανά τα χωριά της ελληνικής υπαίθρου.

Σας καλούμε να εξετάσετε με τη δέουσα προσοχή τα παραπάνω αιτήματα και να προχωρήσετε στη λήψη ουσιαστικών μέτρων στήριξης, συμβάλλοντας αποφασιστικά στη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής της τοπικής ανάπτυξης και της εθνικής παρουσίας στα ακριτικά χωριά του Δήμου Φιλιατών.

Με τιμή,

Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΦΙΛΙΑΤΩΝ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ ΒΛΑΧΟΣ