Αικατερίνη Πλέσσου (εκ Πλαισίου Θεσπρωτίας) Κράμερ Η πρώτη Ελληνίδα που βρέθηκε στην Αυστραλία

Κυριακή, Δεκεμβρίου 29, 2019
Αικατερίνη Πλέσσου (εκ Πλαισίου Θεσπρωτίας) Κράμερ
Η πρώτη Ελληνίδα που βρέθηκε στην Αυστραλία

Αικατερίνη Πλέσσου - Κράμερ


Τη μνήμη της πρώτης Ελληνίδας στην Αυστραλία τίμησαν στις 26 Ιανουαρίου, οι Έλληνες ομογενείς της Αυστραλίας.

80 περίπου μέλη της AHEPA (Australasian Hellenic Educational Progressive Association) συναντήθηκαν σε προάστιο του Σίδνεϊ, όπου βρίσκεται ο τάφος της πρώτης Ελληνίδας που βρέθηκε στην Αυστραλία, στις αρχές του 1800, Αικατερίνη Πλέσσου (Πλαίσιου) Κράμερ.

Κάθε χρόνο οι Ηπειρώτες της Αυστραλίας τελούν μνημόσυνο στο τάφο της.
 
Η Αικατερίνη Πλέσσου, γεννήθηκε στο χωριό Πλεσιβίτσα (σημερινό Πλαίσιο) της Θεσπρωτίας το 1809 ή το 1810. 

Ο πατέρας της Γιώργος, που ήταν έμπορος από τις Σέρρες, ταξίδευε συχνά και έτσι η δεκατετράχρονη μητέρα της Βασιλική, μεγάλωνε μόνη τα δύο νήπια παιδιά της, την Αικατερίνη και τον Κωστούλα. 

Η Βασιλική ήταν πανέμορφη και την πολιορκούσαν πολλοί άνδρες. 
Την είδε ο γιος του Αλή Πασά, Μουχτάρ, την ερωτεύτηκε και την πήγε στο χαρέμι του. 
Απείλησε, μάλιστα, τον σύζυγό της να μην την ξαναπλησιάσει γιατί θα τον σκότωνε. 

Η Κατερίνα όσο μεγάλωνε γινόταν όλο και πιο όμορφη. 
Ο γιος του Αλή Πασά άρχισε να γλυκοκοιτάζει και αυτή με αποτέλεσμα η μάνα της να αρραβωνιάσει εσπευσμένα την δωδεκάχρονη κόρη της με τον γιατρό του Αλή Πασά που δεν ήταν άλλος από τον Ιωάννη Κωλέττη, μετέπειτα πρωθυπουργό της Ελλάδος. 

Ο αρραβώνας διαλύθηκε όταν πέθανε ο Αλή Πασάς και ο γιος του και η Κατερίνα βρέθηκαν στο Μεσολόγγι. Εκεί γνώρισε το λόρδο Βύρωνα και έκαναν στενή παρέα, μάλιστα ήταν από τους τελευταίους ανθρώπους που τον είδαν εν ζωή. 

Μετά την έξοδο του Μεσολογγίου, η νεαρή κοπέλα περιπλανήθηκε αρκετά και βρέθηκε στο νησάκι της Καλάμου, κοντά στις ακτές της Αιτωλοακαρνανίας. 

Εκεί, γνώρισε και παντρεύτηκε το 1827, τον διοικητή της βρετανικής φρουράς του νησιού και βετεράνο της μάχης του Βατερλό, Τζέημς Χένρυ Κράμερ. 

Το ζευγάρι ταξίδεψε σε διάφορες περιοχές λόγω του επαγγέλματος του Βρετανού αξιωματικού, ώσπου η χώρα του τον έστειλε να υπηρετήσει στην Αυστραλία. 

Στις 28 Σεπτεμβρίου 1835, η Αικατερίνη Πλέσσου, φθάνει στο Σίδνευ με ένα πλοίο που μεταφέρει 300 κατάδικους και γίνεται η πρώτη Ελληνίδα έποικος στο Νιουκάστλ. 

Στην Αυστραλία θα γεννηθεί το έκτο παιδί τους. Απέκτησαν συνολικά έντεκα παιδιά, εκ των οποίων έζησαν πέρα από τα παιδικά τους χρόνια, μόνο τα έξι. 

Από αυτούς μόνο ο γιος της Ρόμπερτ απέκτησε απόγονους και έτσι συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας, η οικογένεια των Κράμερ – Πλέσσου. 

Η Κατερίνα Πλέσσου έζησε ήρεμα αλλά σχετικά φτωχικά στην Αυστραλία, αφού στην κατοχή της η οικογένεια είχε μόνο ένα μικρό αγρόκτημα και τον στρατιωτικό μισθό του συζύγου. 

Μετά τον θάνατό του, το 1864, η Αικατερίνη μετακόμισε στο Σίδνευ όπου ήδη είχε εγκατασταθεί ο γιος της Χένρυ. Μαζί έμειναν μέχρι τον θάνατό της, στις 8 Αυγούστου του 1907, σε ηλικία περίπου 98 ετών. 

Η τελευταία της οικία στο προάστιο Darlinghurst στο ανατολικό Σύδνευ δεν υπάρχει πια, αφού κατεδαφίσθηκε τη δεκαετία του 1970 για την διαπλάτυνση λεωφόρου.

Με πληροφορίες από τον αγαπητό φίλο Steve Georgiou και τη Μηχανή του Χρόνου του Χρόνου
Αικατερίνη Πλέσσου (εκ Πλαισίου Θεσπρωτίας) Κράμερ Η πρώτη Ελληνίδα που βρέθηκε στην Αυστραλία Αικατερίνη Πλέσσου (εκ Πλαισίου Θεσπρωτίας) Κράμερ  Η πρώτη Ελληνίδα που βρέθηκε στην Αυστραλία Reviewed by thespro.gr on Κυριακή, Δεκεμβρίου 29, 2019 Rating: 5

Τα πρώτα πορθμεία στη γραμμή Κέρκυρα-Ηγουμενίτσα

Κυριακή, Δεκεμβρίου 29, 2019
Τα πρώτα πορθμεία στη γραμμή Κέρκυρα-Ηγουμενίτσα

 Ο «Ευβοϊκός» αποπλέει από το Παλιό Λιμάνι. Σε δεύτερο πλάνο το Υ/Κ «Βασίλισσα Φρειδερίκη» με τα σινιάλα της Home Lines του Ευγενίδη

Στις μέρες μας, χάρη στην παρουσία πορθμείων κλειστού τύπου, σπάνια διακόπτεται η συγκοινωνία με Ηγουμενίτσα λόγω καιρικών συνθηκών, ενώ ο συνδυασμός «ανοικτών» και «κλειστών» διατηρεί ένα πυκνο δικτυο δρομολογίων όλο το 24ωρο.
Εφέτος συμπληρώνονται 70 χρόνια από τη χρονιά που το πρώτο «φέρρυ μπωτ», ένα μετασκευασμένο αποβατικό, εγκαινίασε μια νέα εποχή για τις συγκοινωνιες του νησιού.

Το αποβατικό «Σέριφος»
Εκείνη την εποχή τα επιβατηγά πλοία τα οποία πλέουν προς Ιταλία πιάνοντας Κέρκυρα, είναι αναγκασμένα να πλεύσουν μέσω του καναλιού  της Λευκιμμης προς την πόλη και στη συνέχεια να ακολουθήσουν αντίστροφα την ίδια διαδρομή ακολουθώντας στην συνέχεια τη δυτική ακτή προς το Brindisi. Αιτία τα ναρκοπέδια που υπάρχουν ακόμα από τον πόλεμο στο στενό της Κασσιώπης.
Μεταπολεμικά και για αρκετά χρόνια η συγκοινωνία με Ηγουμενίτσα εξυπηρετείται κυρίως από τη «Μακρίνα», ένα γρήγορο μετασκευασμένο βρετανικό Motor Launch που ανήκει στην εταιρεία Μπονέτη.
Στα τέλη Μάη του 1955 όλα είναι έτοιμα για να ξεκινήσει η σύνδεση Κέρκυρας-Ηγουμενίτσας με σκάφος το οποίο θα μεταφέρει φορτηγά αυτοκίνητα, λεωφορεία και «κούρσες». Η αθηναϊκή εφημερίδα «Βήμα» γράφει στις 31 Μάη ότι δρομολογείται φέρρυ μπωτ του Βασιλικού Ναυτικού επανδρωμένο με άνδρες του και το οποίο θα εκτελεί δύο διπλά δρομολόγια την ημέρα προκειμένου να εξυπηρετηθεί η τουριστική και εμπορική κίνηση του νησιού με την ηπειρωτική Ελλάδα. Αν υπάρχουν διαχειριστικά ελλείμματα, αυτά θα καλύπτονται από τα κονδύλια του Τουρισμού.
Τα εγκαίνια της γραμμής γίνονται στις 6 Ιούνη  με παρόντες τους δημάρχους Κέρκυρας και Ηγουμενίτσας Δεσύλλα και Πιτούλη, τον κερκυραίο υπουργό προεδρίας Γ . Ράλλη και τον υφυπουργό κυβερνήσεως Γ. Λύχνο ο οποίος τονίζει τη σημαντική προώθηση που θα έχει για την οικονομία της περιοχής η δρομολόγηση του νέου πλοίου.
Το πλοίο ονομάζεται «Σέριφος» και είναι ένα πρώην βρετανικό αποβατικό τύπου LCTMk4 (Landing Craft Tank τύπος ο οποίος κατασκευάστηκε σε εννιά παραλλαγές, στην τέταρτη από τις οποίες ανήκει το «Σέριφος») ναυπηγημένο το 1944. Είχε εκτόπισμα 586 τόνων, μήκος57 μέτρα, πλάτος 11.8 και βύθισμα 1.12. Δύο ντηζελομηχανές των 460 ίππων η κάθε μία του επέτρεπαν να αναπτύξει ταχύτητα 8 κόμβων, να έχει αυτονομία πλου1100 μιλίων και να μεταφέρει 356 τόνους φορτίου. Παραλαμβάνεται από το Β.Ν. το 1945-46
Οι καθημερινές αναχωρήσεις του «φέρρυ μπωτ» από Κέρκυρα είναι στις 7 το πρωί και 3 το μεσημέρι, ενώ  από Ηγουμενίτσα στις 10.30΄ το πρωί και 6.30΄το απόγευμα. Τα ταξίδι διαρκεί περίπου δυόμιση ώρες και οι τιμές των εισιτηρίων έχουν ως εξής:
  • Φορτηγά αυτοκίνητα: 200 δραχμές
  • Λεωφορεία: 150 δραχμές
  • Ταξί: 100 δραχμές
  • Επιβάτες: 11 δραχμές
Το πρακτορείο μεταφορών Γ. Τόμπρου στη Λ. Αλεξάνδρας αναλαμβάνει τη διακίνηση εμπορευμάτων μέσω του φέρρυ μπωτ ενώ διαθέτει και αυτοκίνητα 5 ή 7 θέσεων για το ταξί Ηγουμενίτσα-Αθήνα με διάρκεια 12 ώρες.
Το «Σέριφος» μένει στη γραμμή μέχρι το Δεκέμβρη του 1955 οπότε βγαίνει εκτός λόγω βλάβης. Οχτώ χρόνια αργότερα αγοράζεται από ιδιώτη και νηολογείται στον Πειραιά ως «Άγιος Ανδρέας». Στα 1972 μετανηολογείται στην Πάτρα και μένει στη γραμμή Ρίο- Αντίρριο μέχρι το 1982 οπότε πωλείται στο εξωτερικό.

Απεργία των λιμενεργατών
Στο χώρο των λιμενεργατών η άφιξη του νέου πλοίου προκαλεί αναστάτωση, καθώς υπάρχει φόβος για περιορισμό της εργασίας τους. Ήδη δεκάδες εργάτες είχαν βρεθεί άνεργοι όταν οι κυλινδρόμυλοι άρχισαν να χρησιμοποιούν σιλό για τον εφοδιασμό με σιτάρι. Σε τηλεγράφημά τους προς την κυβέρνηση οι λιμενεργάτες απειλούν με απεργία πείνας.
Η μεταφορά εμπορευμάτων με το νέο μέσο μειώνει σημαντικά το κόστος μεταφοράς και στις 8 Ιούλη 100 περίπου λιμενεργάτες διαδηλώνουν και  κλείνονται στο Εργατικό Κέντρο με αίτημα μεταξύ άλλων, την «επιβάρυνση των μετά του φέρρυ-μποτ μεταφερομένων εμπορευμάτων με 50% του ισχύοντος τιμολογίου ως και την μη αποσυμφόρησιν των λιμενεργατών, λόγω περιορισμού της εργασίας».
Η απεργία λήγει σύντομα με μερική ικανοποίηση των αιτημάτων των λιμενεργατών.

 Ο «Ευβοϊκός» στην Ηγουμενίτσα

Ο «Ευβοϊκός»
Λίγο μετά τον Εμφύλιο, ο Οργανισμός Διαχείρισης Συμμαχικού Υλικού εκποιεί σε ιδιώτες το αποβατικό «Λέρος» το οποίο αγοράζεται από ιδιώτες τον Αύγουστο του 1952.   Είναι και αυτό αποβατικό τύπου LCTMk4 ναυπηγημένο το 1943 και εγγράφεται στο νηολόγιο του Πειραιά με αριθμό 1218. Μετά από μετασκευή δρομολογείται με το όνομα «Ευβοϊκός» από τις 27 Απρίλη του 1953 στη γραμμή Κάλαμος-Αλιβέρι, όπου παραμένει τουλάχιστον ως το Φλεβάρη του 1954.
Ο «Ευβοϊκός»  είναι το δεύτερο πορθμείο που εξυπηρετεί τη γραμμή Κέρκυρα-Ηγουμενίτσα. Έχει ήδη υποστεί και τη δεύτερη από τις τρεις μετασκευές που πραγματοποιήθηκαν στο σκαρί του μέσα στη δεκαετία 1950-60 και έχει διαμορφωθεί ο χώρος επιβατών κάτω από τη γέφυρα. Μπορεί να μεταφέρει 130 επιβάτες το χειμώνα, 258 το καλοκαίρι καθώς και φορτηγά αυτοκίνητα μέχρι 15 τόννων.
Εκτός Κέρκυρας και … στην Κέρκυρα
Στις 12 Οκτώβρη 1956 επιστρέφει (πιθανόν από επισκευή) και αρχίζει να εκτελεί ένα δρομολόγιο από Κέρκυρα προς Ηγουμενίτσα στις 6 π.μ. και ένα από Ηγουμενίτσα προς Κέρκυρα στις 7.30΄ μ.μ.
Στις 15 Απρίλη του 1958 το βρίσκουμε στη γραμμή Ιτέα-Γαλαξίδι-Αίγιο, ενώ στις 2 Αυγούστου και στις 31 Οκτώβρη της ίδιας χρονιάς στη γραμμή Ωρωπός-Ερέτρια.
Το Νοέμβρη του 1958 το πορθμείο «Κέρκυρα» που εξυπηρετεί τη γραμμή Ηγουμενίτσα-Κέρκυρα  φεύγει για ετήσια επιθεώρηση και αντικαθίσταται από τον «Ευβοϊκό». Παραμένει για ένα διάστημα και την ημέρα των Θεοφανείων του 1959 φεύγει από την Κέρκυρα στις 10 π.μ. και επιστρέφει από Ηγουμενίτσα στις 7 μ.μ. Την επόμενη μέρα φεύγει από Κέρκυρα στις 6 π.μ. και από Ηγουμενίτσα στις 7.30 μ.μ.
Λίγο αργότερα, μέσα στην ίδια χρονιά το ξαναβρίσκουμε στη γραμμή Ιτέα-Γαλαξίδι-Αίγιο και το 1965 στο δρομολόγιο Αρκίτσα-Αιδηψός. Μέσα στο 1965 εξυπηρετεί και τη γραμμή Ρίο-Αντίρριο.
Περνά στην ιδιοκτησία διαφόρων εταιρειών όπως «Π. Παναγιωτάκης», «Πορθμεία της Ελλάδος» κ.ά. μέχρι το 1980 οπότε πωλείται σε εταιρεία του εξωτερικού.
Γιώργος Ζούμπος
ΠΗΓΕΣ:
  • Εφημ. «Ελευθερία» (Αθήνας), φ. 19-10-1956, 29-10-1956, 23-11-1958
  • Εφημ. «Βήμα», φ. 01-06-1955
  • Εφημ. «Τα Νέα», φ. 07-06-1955
  • Εφημ. «Εμπρός», φ. 09-07-1955
  • Εφημ. «Εφημερίς των Ειδήσεων», φ. 03-01-1959
  • www.nautilia.gr
  • www.shipfriends.gr
  • www.corfuhistory.eu
  • Φωτ. αρχείο Θεόφιλου Τζίκα
Όπως δημοσιεύτηκε στην «ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ», 14/2/2015
Τα πρώτα πορθμεία στη γραμμή Κέρκυρα-Ηγουμενίτσα Τα πρώτα πορθμεία στη γραμμή Κέρκυρα-Ηγουμενίτσα Reviewed by thespro.gr on Κυριακή, Δεκεμβρίου 29, 2019 Rating: 5

Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΟΥ ΛΑΔΟΧΩΡΙΟΥ (+ΦΩΤΟ)

Κυριακή, Δεκεμβρίου 29, 2019
Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΟΥ ΛΑΔΟΧΩΡΙΟΥ (+ΦΩΤΟ)

Η ρωμαϊκή έπαυλη στη νότια πλευρά του κόλπου της Ηγουμενίτσας είναι ένα ορθογώνιο κτίσμα που διαμορφώνεται αρχιτεκτονικά με περιμετρικές πτέρυγες γύρω από κεντρικό στεγασμένο χώρο. 
Η κύρια είσοδος βρισκόταν, πιθανόν, στο κέντρο περίπου της ανατολικής πλευράς του κτιρίου. 

Οι τοίχοι σώζονται σε επίπεδο θεμελίωσης, ενώ από την ανωδομή διατηρούνται ελάχιστα τμήματα στο νότιο και ανατολικό τμήμα. 
Κάποια από τα δωμάτια είχαν εργαστηριακό χαρακτήρα, όπως πιστοποιείται από την παρουσία δαπέδων από υδραυλικό κονίαμα και τη σύνδεση των εν λόγω χώρων μέσω πήλινων σωλήνων με μικρή δεξαμενή καθίζησης, ενώ κάποια άλλα εξυπηρετούσαν ανάγκες διαμονής και είχαν -κατεστραμμένα σήμερα- ψηφιδωτά δάπεδα.



Λίγα μέτρα δυτικά του κτιρίου υπάρχει ταφικός θάλαμος, στο εσωτερικό του οποίου εντοπίστηκαν τμήματα τριών μαρμάρινων σαρκοφάγων, που χρονολογούνται από τις αρχές του 2ου ως τις αρχές του 3ου αι. μ.Χ. 
Η καλύτερα διατηρημένη σαρκοφάγος εκτίθεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων. 
Απεικονίζει στην κύρια μακρά πλευρά σκηνές από τα «λύτρα» του Έκτορα, τα δώρα δηλαδή του Πρίαμου προς τον Αχιλλέα, στην αριστερή στενή πλευρά ετοιμασία πολεμιστή και στη δεξιά πρόθεση νεκρού. 
 
Το κάλυμμα της δεύτερης σαρκοφάγου, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας, απεικονίζει ανακεκλιμένη ανδρική μορφή, τον νεαρό Αντώνιο που πέθανε σε ηλικία είκοσι ενός ετών σύμφωνα με τη σωζόμενη επιγραφή.
Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΟΥ ΛΑΔΟΧΩΡΙΟΥ (+ΦΩΤΟ) Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΟΥ ΛΑΔΟΧΩΡΙΟΥ (+ΦΩΤΟ) Reviewed by thespro.gr on Κυριακή, Δεκεμβρίου 29, 2019 Rating: 5

Πρωτοχρονιά στη Θεσπρωτία όταν οι άνθρωποι ήταν φτωχοί, αλλά δεν παραπονιόταν

Κυριακή, Δεκεμβρίου 29, 2019

Πρωτοχρονιά στη Θεσπρωτία όταν οι άνθρωποι ήταν φτωχοί, αλλά δεν παραπονιόταν 


Πριν ακόμα μπει ο νέος χρόνος, φρόντιζαν οι μεγάλοι να έχουν αγνή και καθαρή συνείδηση, να είναι καθαροί, και έτσι καθαρό να είναι και το νέο έτος. Φρόντιζαν να έχουν ταχτοποιήσει όλες τους τις εκκρεμότητες, ακόμα και τις οικονομικές, γιατί δεν ήθελαν να τους βρει ο καινούργιος χρόνος και να χρωστούν, οπότε κάνανε τα πάντα για να ξοφλήσουν το τυχόν χρέος! 
Τηρούσαν λοιπόν όλοι, τους κανόνες της ευπρέπειας και της συγνώμης. Πάντα η αρχή τους ήταν πως ότι κακό θα έκαναν τη πρώτη μέρα του νέου έτους, θα το έκαναν αυτό όλο το χρόνο! Έτσι απέφευγαν να κοιμούνται όλη μέρα, απέφευγαν να μαλώνουν να τσακώνονται και να νευριάζουν. 
Ήθελαν να είναι χαρούμενοι, να τρώνε να πίνουν και να διασκεδάζουν! Και καλώς ή κακώς, αυτή ήταν η διασκέδασή τους, να σμίγουν με τους κοντινούς συγγενείς, με τους γειτόνους και να κάνουν παρέες και να κάνουν καλαμπούρια. 
Ενώ ο νοικοκύρης του σπιτιού το πρωί της Πρωτοχρονιάς θα κρεμάσει μια αγριοκρομμύδα στον τοίχο δίπλα στην πόρτα, που συμβολίζει τη μακροβιότητα, ένα παιδί, συνήθως κορίτσι, θα πάρει το σταμνάκι να πάει στη βρύση του χωριού και να φέρει νερό, αλλά στο δρόμο δεν θα βγάλει μηλιά σε κανένα! 
Ότι και να του λένε στο δρόμο, εκείνο δεν θα απαντά, μέχρι να φέρει το νερό στο σπίτι. 
Εκεί θα βάλει σε ένα ποτήρι ή τενεκάκι και με το νερό, που θα ρίχνει θα κάμει το σημείο του σταυρού στο κατώφλι. 
Μετά το σημείο του σταυρού με το νερό στο κατώφλι, θα μιλήσει εκείνος επιτέλους ή εκείνη που έφερε νερό που λέγεται « αμίλητο νερό»! 
Η μάνα θα φέρει το Αγίασμα από το φυλαγμένο μπουκαλάκι από το εικονοστάσι, και με αυτό ρίχνοντάς το, θα κάνει και εκείνη το σημείο του Σταυρού μέσα στο δωμάτιο.
Το καλό ποδαρικό
Τεράστια σημασία είχε το λεγόμενο «ποδαρικό», ποιος δηλαδή θα πρωτοπατήσει το κατώφλι του σπιτιού το πρωί της Πρωτοχρονιάς και να τους φέρει γούρι! Δεν ήταν λοιπόν μονάχα τα αγόρια τα εφτάγερα και όμορφα που ήταν προτιμητέα για να πάνε σε σπίτια και να κάνουν καλό ποδαρικό, και τα κορίτσια μπορούσαν να έχουν ένα πολύ καλό γούρι! Ακόμα και σήμερα τα παρακολουθούν κάποιοι, , αν τους πήγε καλά η χρονιά, σκέφτονται ποιος τους έκανε το ποδαρικό, να τον ξανακαλέσουν να ξαναπάει και το επόμενο έτος!
Τα δώρα των παιδιών
Το πρωί του αγίου Βασιλείου χτύπαγε η καμπάνα και όλοι πήγαιναν στην εκκλησία για να κοινωνήσουν. Μετά την εκκλησία έστελναν με το παιδί τους οι γονείς το μπουναμά υποχρεωτικά στο νονό, και μετά στους παππούδες ή γιαγιάδες, στους κοντινούς συγγενείς και μπαρμπάδες. Tα παιδιά τα παλιά χρόνια δεν περιμένανε δώρα από κανένα, ούτε καν από τον άη Βασίλη! Δεν ήξεραν καν τον η Βασίλη με τη μορφή που τον ξέρουμε σήμερα! Τον άη Βασίλη τον μάθανε τα παιδιά μετά τη κατοχή. Αποσκοπούσαν όμως τα παιδιά σε κάποια λίγα χρήματα που θα τους έδιδαν, κυρίως ο νονός, γιατί και τότε όλα τα παιδιά ήθελαν περισσότερα πράγματα από αυτά, που είχαν. Δεν παραπονιόταν, όμως, που περνούσαν φτωχικά, γιατί έτσι φτωχά ήταν και τα παιδιά του γείτονα, του παραγείτονα, και όλου του χωριού, ακόμα και των πιο ευκατάστατων οικογενειών, δεν διέφεραν, άρα δεν παραπονιόταν. Πολύ παλιά, πριν την Κατοχή δεν κυκλοφορούσαν συνήθως λεφτά, πέραν από ελάχιστα και σε ελάχιστους. Αντί λεφτά «κυκλοφορούσαν» όμως κουραμπιέδες, μελομακάρονα, καρύδια κάστανα, λάδι αυγά σταφίδες κλπ. Με αυτά έφτιαχναν το κέφι οι μεγάλοι στα παιδιά! Τα έθιμα μπορεί να τα τηρούσαν με χριστιανική ευλάβεια, αλλά μετά το ’40 θα επακολουθήσει σχεδόν μια δεκαετία με απανωτούς πολέμους, που ωστόσο οι πόλεμοι αυτοί δεν κατάφεραν να αποδυναμώσουν τα ωραία αυτά έθιμά μας. Τα έθιμα κατά κάποιο τρόπο διατηρήθηκαν και τις δεκαετίες ‘50 ’60 και λίγο εκείνη του ’70, ώσπου χάθηκαν. 
Πρωτοχρονιά στη Θεσπρωτία όταν οι άνθρωποι ήταν φτωχοί, αλλά δεν παραπονιόταν Πρωτοχρονιά στη Θεσπρωτία όταν οι άνθρωποι ήταν φτωχοί, αλλά δεν παραπονιόταν Reviewed by thespro.gr on Κυριακή, Δεκεμβρίου 29, 2019 Rating: 5

Πως ήταν η πρωτοχρονιά στη Θεσπρωτία τα παλιά τα χρόνια...

Κυριακή, Δεκεμβρίου 29, 2019
 Πως ήταν η πρωτοχρονιά στη Θεσπρωτία τα παλιά τα χρόνια... 


Η Πρωτοχρονιά ή αλλιώς πρώτη του έτους, γιορτάζονταν με μεγαλοπρέπεια και λαμπρότητα παλαιά στη Θεσπρωτία, παρά τις στερήσεις. 
Τα πρωτοχρονιάτικα έθιμα αντικατοπτρίζουν τα ιδιαίτερα γνωρίσματα κάθε τόπου. 
Δυστυχώς όμως, ορισμένα από αυτά τείνουν να εξαφανιστούν με το πέρασμα του χρόνου.
Για την Πρωτοχρονιά οι γυναίκες συγυρίζανε το σπίτι και κάνανε το κάθε τι να λάμπει. 
Ένα παλιό έθιμο, που η πρόοδος και οι σύγχρονες ευκολίες το έχουν σβήσει, ήταν το σφάξιμο του χοίρου. 
Κάθε οικογένεια μεγάλωνε στην αυλή του σπιτιού ένα χοίρο για να το σφάξει τις μέρες των γιορτών. 
Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς η νοικοκυρά έβραζε σ’ ένα καζάνι πολύ νερό. 
Τα λουκάνικα και τα κρέατα του χοίρου αφού τα κρέμαγαν σε ένα κοντάρι, τα κάπνιζαν σε φωτιά από σχοινιές, μερσινιές και ξισταρκές για να στεγνώσουν. Μετά τα κρεμούσαν στον ήλιο για να ξεραθούν καλά. Από το κρέας του χοίρου έτρωγαν όλο το χρόνο. 



Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, με ανασηκωμένα τα μανίκια, με τα μαλλιά της κεφαλής δεμένα με μαντήλι για να μην τα τρώει η σκόνη, πλάθουνε και χτυπούνε το ζυμάρι, το πασπαλίζουνε με αλεύρι και μυρωδιές και κάνουνε τη "βασιλόπιτα". 
«Ανοίγουνε φύλλο» και με έξι τέτοια φύλλα, χωρίς να προσθέσουν τίποτα άλλο έφτιαχναν τη βασιλόπιτα. Ανάμεσα στα φύλλα τοποθετούσαν διάφορα συμβολικά σχήματα που έφτιαχναν από κάποιο κλαδί. Και φυσικά έβαζαν μέσα το «φλουρί». 
Την Πρωτοχρονιά, λίγο πριν το μεσημέρι, την ψήνανε στο φούρνο. 
Το μεσημέρι μαζεύονταν όλη η οικογένεια γύρω από το γιορτινό τραπέζι και ο μεγαλύτερος την έκοβε, αφού πρώτα την έστριβε τρεις φορές και τη «σταύρωνε» με το μαχαίρι. 
Το πρώτο κομμάτι ήταν πάντα του Χριστού και τα άλλα από έναν για τον καθένα, ανάλογα με το που θα σταματούσε η βασιλόπιτα μετά από τις τρεις στροφές. Του Αγίου Βασιλιού, την Πρωτοχρονιά, φτιάχνανε κουλούρες με τρύπα στη μέση και το πρωί τις κρεμούσαν στα κέρατα του ζώου και αν έπεφτε ορθή κάτω θα γεννιότανε αγόρι, αν έπεφτε ανάποδα θα γεννιότανε κορίτσι . Την ίδια μέρα κόβανε μια φούντα από ένα πουρνάρι και το βάζανε στη φωτιά και λέγανε ευχές (αρνιά κατσίκια θηλυκά και μοσχάρια παιδιά αρσενικά). 
Το πρωί της Πρωτοχρονιάς, η οικογένεια πήγαινε στην εκκλησία και ο νοικοκύρης κρατούσε στην τσέπη του ένα ρόδι, για να το λειτουργήσει. 
Γυρνώντας σπίτι, έπρεπε να χτυπήσει την εξώπορτα -δεν έκανε να ανοίξει ο ίδιος με το κλειδί του- και έτσι να ήταν ο πρώτος που θα έμπαινε στο σπίτι για να κάνει το καλό ποδαρικό, με το ρόδι στο χέρι. 
Μπαίνοντας μέσα, με το δεξί, έσπαγε το ρόδι πίσω από την εξώπορτα, το έριχνε δηλαδή κάτω με δύναμη για να σπάσει και να πεταχτούν οι ρώγες του παντού και ταυτόχρονα έλεγε: “με υγεία, ευτυχία και χαρά το νέο έτος κι όσες ρώγες έχει το ρόδι, τόσες λίρες να έχει η τσέπη μας όλη τη χρονιά”. 
Τα παιδιά μαζεμένα γύρω-γύρω κοιτούσαν οι ρώγες αν είναι τραγανές και κατακόκκινες. 
Όσο γερές κι όμορφες ήταν οι ρώγες, τόσο χαρούμενες κι ευλογημένες θα ήταν οι μέρες που φέρνει μαζί του ο νέος χρόνος. 
Την Πρωτοχρονιά συνηθιζόταν να δίνεται ένα χρηματικό ποσό στα παιδιά, που θα επισκέφτονταν κάποιο σπίτι. 
Συνήθως επρόκειτο για τα εγγόνια ή τα ανίψια. Σε πολλές περιπτώσεις ήταν απλά ένα κέρασμα μιας κι ούτε χρήματα υπήρχαν πολλά. 


 
Πως ήταν η πρωτοχρονιά στη Θεσπρωτία τα παλιά τα χρόνια...  Πως ήταν η πρωτοχρονιά στη Θεσπρωτία τα παλιά τα χρόνια... Reviewed by thespro.gr on Κυριακή, Δεκεμβρίου 29, 2019 Rating: 5
Από το Blogger.