Η Ηγουμενίτσα όπως την είδε ο Νικόλαος Νίτσος το 1909

Νικόλαος Νίτσος - ο σημαντικότερος ίσως Θεσπρωτός λόγιος, απο του Τσαμαντά, ΄δημοσίευσε το παρακάτω στη ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ το 1933.

Επανειλημένως ο τύπος έκαμε λόγον περί ληφθείσης αποφάσεως υπό της Κυβερνήσεως προς ίδρυσιν εν Ηπείρω νέου Μουτεσαριφλικίου με πρωτεύουσαν την παράλιον Ηγουμενίτσαν και με περιοχήν εκ των Καϊμακαμλικίων Φιλιατών, Παραμυθίας και Μαργαριτίου. Ούτω δε αν η απόφασις αυτή εκτελέσθη η νυν άσημος και άγνωστος Ηγουμενίτσα θ’ αποβή ο επισημότερος ηπειρωτικός λιμήν και θα χρησιμεύη ως επίνειον των Ιωαννίνων μεθ’ ων πρόκειται να συνδεθή δι’ αμαξιτού δρόμου.

Επισκεφθείς τελευταίον τον λησμονημένον και τοις πολλοίς άγνωστον λιμένα τούτον της Ηπειρωτικής χώρας μετά των εκ Κ]πόλεως ελθόντων φίλων κ.κ. Λαζ. Κοσμά τραπεζίτου, και Θεολ. Ι. Θεολογή, διευθυντού αρτοποιείων και μέλους του νομαρχιακού συμβουλίου Πρωτευούσης, σπεύδω να εξωτερικεύσω διά του φίλου «Ταχυδρόμου» τον ενθουσιασμόν μου διά την Ηγουμενίτσαν και τα πέριξ περικαλλή και εύφορα μέρη και να παραδώσω εις τους αναγνώστας αυτού τινάς των ευαρέστων εντυπώσεών μου.

Ο λιμήν της Γουμενίτσας είναι θαυμάσιος και ασφαλέστατος, προφυλασσόμενος εκ μέρους μεν της ξηράς υπό των υπερθέν λόφων και ορέων, από δε του στομίου εκ της απέναντι ακριβώς κειμένης Κερκύρας εκτέλεσιν δε τεχνικών τινών έργων εκβανθύσεως εις το στόμιον και επί της δεξιάς τω εισπλέοντι πλευράς θ’ αποβή προσιτός εις παν είδος πλοίου. Γη ευφορωτάτη, ένθα ευδοκιμεί η ελαία, η πορτοκαλέα, η κιτρέα, η λεμονέα, η άμπελος και παν είδος δημητριακών. Λειμώνες και χειμάδια λαμπρά. Κλίμα ηπιώτατον μη διαφέρον σχεδόν του της Κερκύρας. Εν γένει το μέρος τούτο επροικίσθη υπό της φύσεως θαυμασίως όπως συνοικισθή πόλις πολυάριθμος, ευλίμενος και εμπορικωτάτη. Οι Βενετοί εξεμεταλλεύοντο και τον λιμένα τούτον, όπως σχεδόν άπαντα τα παράλια της Ηπείρου και Αλβανίας, και κατείχον στρατιωτικώς αυτόν, όπως δεικνύουσι τα σωζόμενα λείψανα των εκατέρωθεν του λιμένος ερειπίων. Αλλά σήμερον;…

Εν Ηγουμενίτσης ο πολιτισμός εκδηλούνται διά της υπάρξεως καλυβών τινων πενιχρών χρησιμεύουσων ως τελωνείου και υγιεινομείου και ενός ρυπαρου χρονιου. Η νεωτέρα αρχιτεκτονική αντιπροσωπεύεται αφ’ ενός μόνον εκπροσώπου ελαιοτριβείου, όπερ Κερκυραίος τις ίδρυσεν, αλλά το οποίον χρησιμεύει νυν ως αποθήκη εμπορευμάτων, διότι ο Κερκυραίος ζημιωθείς εγκατέλιπεν αυτό παραλαβών μόνον τας μηχανάς του. Μ’ όλας τας ανακρίσεις και ερωτήσεις μου δεν ηδυνήθην να εννοήσω διά τι δεν ελειτούργησε το ελαιοτριβείον τούτο είναι πλουσιώτατος εις ελαίας και θα είχεν συμφέρον οι περίοικοι εις την εξακολούθησιν της λειτουργίας αυτού. Αι απαντήσεις των χωρικών, ποικίλαι την έκδοσιν, ουδόλως μ’ εφώτισαν. Φαίνεται όμως ότι προ παντός η έλλειψις ασφαλείας συνέτεινε να ναυαγήση και η επιχείρησις αυτή. Εις τα μέρη εκείνα η ληστεία, η αρπαγή, η αυτοδικία, αι αντεκδικήσεις και τα παρόμοια ευρίσκονται εν πλήρει ισχύα. Και σήμερον ακόμη άπαντες ανεξαιρέτως οι χωρικοί Χριστιανοί και Τούρκοι, οπλοφορούσιν. Ουδείς εξέρχετοι της οικίας του, αν δεν φέρη επί του ώμου το Γκρά, εκ δε της οσφύος αν δεν κρεμάση το ρεβόλβερ του.

Το ημίβαρον των κατοίκων υποβιβάζει κατά μέγα μέρος την εκ του τόπου γοητείαν και ανγκάζεται τις αγανακτών ν’ αναθεματίση το προηγούμενον Κ]κόν συστήματα οποίον διά της δηλητηριώδους επιρροής των μετέβουν για παραδεισίου γης εις αυτόχρημα καλασιν! Αν όμως νυν πραγματοποιηθή τα σχέδιον της κυβερνήσεως και καταστή Ηγουμενίτσα πρωτεύουσα Μουτεσαραφλικίου, θα εξημερωθή και το θαυμάσιον τούτο τμήμα του ηπειρωτικού εδάφους και θα ευδαιμονήσωσιν οι κατοικούντες αυτό.

Ούτοι είναι ευφυείς και έχουσι πρωτογόνους τινάς αρετάς, εν οις πρωτεύει η φιλοξενία. Ταύτην εξασκούσιν οι κάτοικοι των χωρίων εκείνων ως αρχαίοι Έλληνες και εισερχόμενος τις εις τους οίκους των αμέσως αναπολεί σκηνάς φιλοξενίας εκ του αρχαίου ελληνικού βίου, ως περιγράφονται αυταί εν τη Ιλιάδι και Οδυσσεία.

Εις τον μυχόν του κόλπου υπάρχουσι τα ερείπια της Μονής, περί ης πολλά τα θαυμάσια διηγούνται οι περίοικοι. Ενώ δε η Μονή ην ανδρική δεν δυσκολεύονται να εύρωσι σχέσιν του ονόματος της Γουμενίτσας με το της ηγουμένης (χαϊδευτικώς και κατ’ αποκοπήν του αρχικού γράμματος ηγουμενίτσα). Εννοείται ότι η παραγωγή αυτή του ονόματος είναι ασυστατός τις και αναξία αποδοχής. Το όνομα φαίνεται σλαυικής προελεύσεως, όπως και εν Μακεδονία υπάρχουσι παρόμοια ονομασίαι. Ονομασίαι δε σλαυικαί τόπων χωρίων κλπ εν Ηπείρω απαντώσι και ετέραι. Γαλλιστί ο κόλπος ούτος λέγεται golf de Gomonitja , τουθ’ όπερ ενισχύει την σλαυικήν του ονόματος προέλευσιν.

Εις δεκάλεπτον από της παραλίας απόστασιν υπάρχει το μικρόν χωρίον Γράβα μικτόν εκ Τούρκων και Χριστιανών. Μία εκ των οικίων του εκτισμένη εν σχεδίω μικρού φρουρίου μ’ όλα τα απαιτούμενα της αμύνης, επέσυρε την προσοχήν μας. Επιθυμήσαντες να επισκεφθώμεν εκ περιεργείας ταύτην, εγενόμεθα δεκτοί παρά του νυν ιδιοκτήτου Μωαμεθανού, μεγαλοσώμου υψηλού φουστανελλοφόρου ανδρός, μεθ’ όλων των δειγμάτων ειλικρινούς φιλοξενίας.

Μας περιήγαγεν ανά το διάφορα τμήματα της οικίας και μας διηγήση την ιστορίαν των άλλοτε κατόχων, διασκορπισθέντων και εγκαταλιπόντων ταύτην, συνεπεία τραγικών φονικών σκηνών μεταξύ οικείων και συγγενών. Πόσα είδον τα τείχη της οικίας ταύτης από των χρόνων του τυράννου της Ηπείρου Αλή πασά, εις τους ανάγεται η ίδρυσις της παρά του πρώτου οικίστου της, μικρού χωροδεσπότου των μερών εκείνων. Εις το μουσουλμανικόν νεκροταφείον του χωρίου τούτου παρετηρήσαμε και το εξής περίεργον επιτύμβιον πλάκα αναγράφουσαν ελληνιστί το όνομα του εκεί αναπαυομένου πιστού Μουσουλμάνου! Του τμήματος τούτου οι κάτοικοι, Μουσουλμάνοι και μη, αλβανοφωνούσι γενικώς. Οι πλείστοι όμως των ανδρών εννοούν και λαλούν και την Ελληνικήν. Ως εκ του αλβανοφώνου των κατοίκων η τελεία αλβανομάθεια του φίλου μας κ. Λαζ. Κοσμά μας ήτο πολύ χρήσιμος. Μας έξηρεν εις τα όμματα των εντοπίων όλων εν γένει οίτινες μας εθεώρου πλέον ως οικείους και αδελφούς, αφού μεταξύ ημών ευρίσκετο και εις γινώσκων ν’ απαγγέλη τόσον καλά το «τουγκετιέτα!» (ανάλογον του καλή μέρας σας!) και όλα τα παρεπόμενα.

Επειδή φύσει μεταξύ μας συνδιελεγόμεθα ελληνιστί, εις δ’ ημών έφερε πιλόν, το γεγονός της διαβάσεως μας διά των αλβανοφώνων τουρκικών χωρίων εσημειούτο διά των αλβανιστί λεγομένων λέξεων. « πέρασαν δύο Καούρηδες κι ένας Φράγκος»! Η λέξις καούρης (γκιαούρ) εν τη αλβανική δηλοί τον Χριστιανόν, δεν θεωρείται δε προσβλητική, διότι και οι Χριστιανοί αλβανόφωνοι την μεταχειρίζονται προκειμένου να χαρακτηρίσωσιν εαυτούς ως Χριστιανούς.

Επί τη ευκαιρία της εκδρομής ταύτης επεσκέφθημεν και την παρά την Σούβλεσιν (Αγ. Βλάσιον (;) ιστορικήν Μονήν του Ραγίου. Η Μονή αυτή, αρχαιοτάτη και πλουσιωτάτη εις γαίας, ελαιώνας, αμπέλους κλπ. ήτο μέχρι πρό τινος ενοριακή υπαγομένη εις τα χωρία Σούβλεσιν και Καστρί. Αλλ’ η αρπακτική διάθεσις των κατοίκων και η φαυλότης των πλείστων ηγουμένων περιήγαγον αυτήν εις το βάραθρον παντελούς σχεδόν καταστροφής. Η Μ. Εκκλησία όμως προς διάσωσιν της την ανεκήρυξε τελαυταίαν Σταυροπηγιακήν.

Ιδιωτική Ασφάλιση Υγείας: 7 σημεία που αξίζει να ελέγξετε πριν υπογράψετε

Η ιδιωτική ασφάλιση υγείας μπορεί να λειτουργήσει ως «δίχτυ ασφαλείας» για εξετάσεις, νοσηλείες και υπηρεσίες που συχνά συνοδεύονται από απρόβλεπτο κόστος. Ωστόσο, οι διαφορές ανάμεσα στα προγράμματα είναι μεγάλες και οι λεπτομέρειες του συμβολαίου κάνουν τη διαφορά.

Σύνοψη (σε 30 δευτερόλεπτα)

• Ελέγξτε συμμετοχές, απαλλαγές και ανώτατα όρια κάλυψης.
• Διαβάστε προσεκτικά τις εξαιρέσεις και τις προϋποθέσεις προέγκρισης.
• Ρωτήστε για αναμονές, προϋπάρχουσες παθήσεις και αναπροσαρμογές.
• Δείτε αν το δίκτυο παρόχων (κλινικές/ιατροί) σας εξυπηρετεί πρακτικά.

1) Απαλλαγή, συμμετοχή και «τι πληρώνω από την τσέπη μου»

Δύο προγράμματα με παρόμοια «ονομαστική» κάλυψη μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικό πραγματικό κόστος. Εξετάστε:

• Απαλλαγή (ποσό που πληρώνετε πριν ενεργοποιηθεί η κάλυψη).
• Συμμετοχή (ποσοστό ή πάγιο ποσό ανά υπηρεσία/νοσηλεία).
• Ανώτατα όρια ανά περιστατικό, ανά έτος ή ανά κατηγορία (π.χ. διαγνωστικές εξετάσεις).

2) Εξαιρέσεις: εκεί κρύβονται οι «κόφτες»

Οι εξαιρέσεις δεν είναι «ψιλά γράμματα»· είναι το βασικό πλαίσιο λειτουργίας της κάλυψης. Αναζητήστε όρους για:

• Προϋπάρχουσες παθήσεις και χρονικά όρια ισχύος.
• Συγκεκριμένες θεραπείες/επεμβάσεις που απαιτούν ειδικές προϋποθέσεις.
• Όρια σε φυσικοθεραπείες, check-up, οδοντιατρική ή άλλες παροχές.

3) Προέγκριση και διαδικασίες αποζημίωσης

Ρωτήστε ξεκάθαρα πότε απαιτείται προέγκριση και πώς κινείται η αποζημίωση:

• Απευθείας κάλυψη με την κλινική (network) ή πληρώνετε και αποζημιώνεστε μετά;
• Ποιες είναι οι προθεσμίες και ποια δικαιολογητικά ζητούνται;
• Υπάρχει ψηφιακή διαδικασία (e-claims) και παρακολούθηση αιτημάτων;

4) Δίκτυο παρόχων: πρακτική πρόσβαση, όχι μόνο ονόματα

Ακόμη κι αν το πρόγραμμα είναι «καλό στα χαρτιά», δείτε αν εξυπηρετεί:

• Τοποθεσίες, διαθέσιμα ραντεβού και ειδικότητες.
• Συνεργαζόμενες κλινικές/διαγνωστικά κοντά σε σπίτι ή εργασία.
• Όρους κάλυψης εντός και εκτός δικτύου.

5) Αναμονές και σταδιακή ενεργοποίηση παροχών

Πολλά προγράμματα έχουν περιόδους αναμονής για συγκεκριμένες παροχές. Επιβεβαιώστε:

• Ποιες καλύψεις ισχύουν άμεσα και ποιες μετά από Χ μήνες.
• Τι ισχύει σε αναβαθμίσεις προγράμματος (νέες καλύψεις = νέα αναμονή;).

6) Αναπροσαρμογές ασφαλίστρων και όροι ανανέωσης

Η μακροχρόνια βιωσιμότητα είναι κρίσιμη. Ζητήστε ενημέρωση για:

• Παράγοντες που επηρεάζουν τις αναπροσαρμογές (ηλικία, ιατρικός πληθωρισμός, τιμολόγηση).
• Όρους ανανέωσης και τυχόν δικαιώματα καταγγελίας.

7) «Ταιριάζει» στο προφίλ σας χρήσης;

Άλλες ανάγκες έχει ένας νέος ασφαλισμένος με έμφαση σε εξετάσεις, άλλες μια οικογένεια με πιθανότητα νοσηλειών. Ένα χρήσιμο βήμα είναι να φτιάξετε μικρή λίστα με 3–5 υπηρεσίες που θεωρείτε πιο πιθανές (π.χ. check-up, διαγνωστικές, νοσηλεία, φάρμακα) και να ζητήσετε παράδειγμα κόστους για καθεμία.

Συχνές ερωτήσεις

Η φθηνότερη επιλογή είναι πάντα κακή;

Όχι απαραίτητα. Μπορεί όμως να έχει υψηλότερη απαλλαγή/συμμετοχές ή στενότερο δίκτυο. Το κρίσιμο είναι το «τελικό κόστος» σε ρεαλιστικά σενάρια χρήσης.

Τι να ζητήσω γραπτώς πριν αποφασίσω;

Πίνακα καλύψεων, εξαιρέσεων, διαδικασία προέγκρισης/αποζημίωσης και σαφή αναφορά σε όρια (ανά έτος/περιστατικό/κατηγορία).

Υπάρχει «τέλειο» πρόγραμμα;

Σπάνια. Συνήθως πρόκειται για ισορροπία ανάμεσα σε ασφάλιστρο, απαλλαγή, δίκτυο και εύρος παροχών.

Αποποίηση ευθύνης: Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί εξατομικευμένη ασφαλιστική ή οικονομική συμβουλή. Πριν από οποιαδήποτε απόφαση, διαβάστε τους όρους του συμβολαίου και ζητήστε επαγγελματική καθοδήγηση όπου απαιτείται.